Իսկ օրվա հերոսը այդպես էլ ոչ մի մեկնաբանություն չարեց

Փոխվարչապետ եւ տարածքային կառավարման նախարար Արմեն Գեւորգյանի հրաժարականը զանազան մեկնաբանությունների առիթ տվեց: Խորաթափանց վերլուծություններից մեկում կարդացի, որ Սերժ Սարգսյանը հենց հիմա է հիշել, որ որոշ համայնքներում տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններում ՀՀԿ-ն պարտվել է ԲՀԿ-ին, ու դրա համար պատժեց Արմենչիկին: Մյուսում, կամ գուցե նույն տեղում էր, խոսվեց ծրագրվող հանրաքվեից առաջ տեղական իշխանության համակարգը ամրապնդելու եւ ուղղաձիգը ձգելու Սարգսյանի մտադրության մասին, եւ որպես այդ հեռատես գործի սկիզբ՝ նշվեց կրկնահանցագործ Լիցկային Սյունիքի մարզպետ նշանակելն ու փափկամարմին Գեւորգյանին հեռացնելը:
Ֆեյսբուքում աչքովս ընկան նաեւ դրվատանքի խոսքեր՝ իբր չդիմացավ տղան նույն այդ չարագործ Լիցկայի խայտառակ նշանակմանը, հրաժարվեց գնալ Կապան՝ նրան ներկայացնելու, ու արժանապատվորեն հրաժարական գրեց: Կարծես հանցագործ Ռոբին ու Սերժին կարելի էր դիմանալ, իսկ Լիցկային՝ ոչ:
Ինչ-որ վարկածներ եղան նաեւ վարչապետի հետ ընդհարման մասին՝ դե, չկարողացավ երկար աշխատել այդ թերուսի հետ եւ այլն, եւ այլն: Իսկ օրվա հերոսը այդպես էլ ոչ մի մեկնաբանություն չարեց, կարծեմ ասաց, որ ամեն ինչ լավ է եւ ամեն ինչից գոհ է ու շնորհակալ, հետո, եթե ճիշտ էր թերթերից մեկի գրածը, լքեց Հայաստանը:
Այնպես որ՝ ի վերջո, երկրի փոխվարչապետի եւ նախարարի անսպասելի հրաժարականի շուրջ քննարկումները արագ եկան, հանգեցին պարապ մնացածների համար ամենահետաքրքիր հարցին՝ ո՞ւմ, ո՞ր մի հանցագործին կնշանակեն նրա տեղը: Ես, սակայն, ուզում եմ արծարծել մեկ այլ հարց: Այս փոքրիկ հրապարակումով ուզում եմ փորձել գնահատական տալ Արմեն Գեւորգյանի համարյա 17-ամյա գործունեությանը ՀՀ իշխանության բարձր հարկերում: Այնպես չէ, իհարկե, որ վշտացած եմ նրա հրաժարականից կամ ուշադիր հետեւել եմ նրա կարիերային: Անձամբ չեմ ճանաչում, որքան հիշում եմ՝ երբեք չենք էլ հանդիպել ու գործով չենք առնչվել նույնիսկ միջնորդավորված: Այնուամենայնիվ, դրդող երկու հանգամանք կա:
Առաջինն այն է, որ, որքան հիշում եմ, Արմեն Գեւորգյանը մեկն էր այն մի խումբ երիտասարդներից, որոնք ժամանակին ԱԺ նախագահ Բաբկեն Արարքցյանի օժանդակությամբ մեկնել էին արտասահման՝ ուսում ստանալու, եւ վերադառնալով՝ նույն օժանդակությամբ գործի անցան իշխանության տարբեր ճյուղերում:
Հիմա, երբ աշխարհի տարբեր հարգված բուհերի՝ արդեն երեւի հազարավոր շրջանավարտներ ունենք, այդ փաստը այնքան էլ նշանակալի չի թվում: Բայց այն ժամանակ սկիզբն էր: Նոր, գիտակ, սովետական կաղապարներից զերծ, հովանավորչությունից դուրս կադրերի սով կար: Նոր կադրեր՝ նորանկախ Հայաստանի համար: Կատարյալ ռոմանտիկա՝ մի խոսքով: Հետաքրքիր կլինի երեւի իմանալ ողջ այդ առաջին խմբի հետագա գործունեության մասին, բայց ես միայն երկուսին եմ հիշում՝ Արմենին, արդեն ասացի, մեկ էլ Վիգենին Սարգսյան, որը այն ժամանակ կարճ ժամանակով Արարքցյանի օգնական, թե խորհրդական դարձավ, իսկ հիմա Սերժ Սարգսյանի աշխատակազմի ղեկավարն է:
Որպեսզի այս առաջին դրդապատճառին ու դրանից բխող գնահատականին այլեւս չանդրադառնամ, կարճ ամփոփեմ, ու անցնենք առաջ: Իմ տպավորությամբ՝ թե՛ Արմենը, թե՛ Վիգենը չարդարացրին իրենց հետ կապվող հույսերը, դրսեւորեցին իրենց որպես սովորական սովետահայ կարիերիստներ եւ կոնֆորմիստներ: Արտասահմանում չսովորած կամ ընդհանրապես կրթություն չստացած՝ երկրին նվիրյալ հազարավոր երիտասարդներ պայքարի էին ելնում ընտրություններ կեղծողների, իշխանությունը զավթողների, երկիրը թալանողների դեմ, իսկ նրանք տաքուկ տեղավորվեցին ու այդպես էլ մնացին այդ նույն կեղծողների, զավթողների ու թալանողների կողքին:
Շահագրգիռ լինելուս երկրորդ դրդապատճառն այն է, որ տեղական ինքնակառավարման համակարգը միշտ եղել է ուշադրությանս կենտրոնում՝ թե՛ գործադիր ոլորտում ժամանակին աշխատելուս պատճառով, թե՛ որպես օրենսդիր աշխատելիս, երբ տքնում էի տարածքային կառավարման եւ տեղական ինքնակառավարման մասին օրենքների նախագծերի վրա:
Ուստի հետեւում եմ ոլորտի զարգացմանը մինչեւ հիմա եւ անկեղծ հրճվանք կապրեի, եթե տեսնեի, թե ինչպես է երիտասարդ, առաջադեմ, կրթված ու բանիմաց Արմեն Գեւորգյանը բարեփոխումներ անում ու ներդնում տեղական ինքնակառավարման արեւմտյան առաջավոր փորձը մեր երկրում: Կողջունեի նրա վճռական ավանդը համայնքների բյուջետային անկախության ամրապնդման, համայնքապետերի ինքնուրույնության բարձրացման, ավագանիների ֆունկցիոնալ արդյունավետության բարձրացման, համայնքների համահավասար զարգացման գործում:
Ավաղ: Ստիպված եմ արձանագրել, որ բացի Երեւանի ինքնակառավարմանն անցնելուց, որը, սակայն, արվեց թաղային ինքնակառավարման վերացման հաշվին, ոչ մի էական առաջընթաց պարոն Գեւորգյանի ղեկավարած ոլորտում չի եղել: Փոխարենը քանդվել ու ամայացել են հարյուրավոր գյուղական համայնքներ, ավագանիները վերջնականապես դարձել են անպետք մարմիններ, իսկ ինքնուրույնությունից զրկված ու դաժանորեն հանրապետականացված համայնքի ղեկավարները դարձել են մարզպետերի ուղղակի ենթակաները:
Յուրաքանչյուր քանդվող ու ամայացող գյուղի վրա դողալու, դրանք փրկելու ծրագրեր գործադրելու փոխարեն՝ պարոն Գեւորգյանի նախարարությունը շրջանառության մեջ է դրել համայնքների խոշորացման կործանիչ մի ծրագիր, որի հետեւանքով կորցնելու ենք հարյուրավոր գյուղեր: Թքած՝ թե դարեր շարունակ հենց այդ գյուղերն են ապահովել մեր ազգի բնական աճը, պահպանել գենոֆոնդը: Շեֆը (Սերժ Սարգսյանը) ասաց, չէ՞, որ ոչ մի վատ բան չի տեսնում սահմանամերձ եւ բարձր լեռնային գյուղերի ամայացման մեջ: Ռեժիմը, այդ թվում եւ Գեւորգյանը՝ իր նախարարությունով, տարիներ շարունակ այնքան էին տարված իրենց զավթած, ապօրինի իշխանության ամրապնդմամբ, որ մի կողմ թողած տեղական ինքնակառավարման համակարգի զարգացումը, մոռացած վարչատարածքային բաժանման ճշգրտման լուրջ խնդիրները՝ ժամանակ չգտան նույնիսկ բնակավայրերի վերանվանման հեշտ, բայց կարեւոր գործն առաջ տանելու համար:
Քսաներեք տարին բոլորած անկախ Հայաստանում դեռ երեխաներ են ծնվում, ու իրենց ծննդյան վկայականներում որպես ծննդավայր գրվում է Լենուղի, Uովետական գյուղ, Շահումյանի թռչնաֆաբրիկա գյուղ, Գազանաբուծական պետ, տնտեuությանը կից գյուղ, Ռադիոկայանին կից գյուղ, Փայտամշակման գործ. կից գյուղ: Այդպես էլ իրենց համար արժանի անուններ չգտան չքնաղ Լոռվա Ալավերդին ու Ախթալան, իսկ որոշ քաղաքացիներ մինչեւ հիմա ստիպված են որպես իրենց ծննդավայր նշել Յանըղը, Կորչլուն, Բաշգյուղը, Գյուլլիբուլաղը, Մուuալլամը, Ղզլջուղը, Ղարատղան, Աղբուլլաղը, Ղուրդղուլլաղը, Ներքին ու Վերին Գյոդակլուն ու Հաջաթինը:
ԿԱՐԱՊԵՏ ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ
«Առավոտ» օրաթերթ 22.10.2014

Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այս հասցեով՝ http://www.aravot.am/2014/10/23/508594/

© 1998 – 2014 Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից

Լիբանանում «կարմիր գծերն» սպիտակ են

Ոստիկաններն էլ ամրագոտու կամ բջջայինի համար չեն «կպռշկվում»
Ամենից ուշագրավ փաստը Լիբանանի երթեւեկության մասին՝ այդպես էլ ГАИ մնացած, մեր ճանապարհային ոստիկանության նմանակի իսպառ բացակայությունն է: Այս մեկ տարվա ընթացքում չեմ տեսել մի դեպք, որ մեքենա կանգնեցնեն, վարորդական իրավունք պահանջեն, «հո» անել տան, կամ ինչպես ասում են՝ «կպռշկվեն» ամրագոտու կամ բջջայինի համար: Ինչպես մեր ԱԺ-ում են սիրում ասել, այդպիսի գործառույթ չկա: Կան տեղական ինքնակառավարման մարմինների ենթակայության ոստիկաններ՝ «զինված» միայն համազգեստով, ռադիոհաղորդիչով ու սուլիչով, որոնք լուսացույցների փոխարեն, երբեմն էլ լուսացույցին զուգահեռ՝ կարգավորում են խճողված խաչմերուկները ու դրա համար, ասում են, ամսական ստանում են մոտ 800 ԱՄՆ դոլար: Եթե ասվածին ավելացնեմ, որ մեքենայախեղդ, համարյա 2 միլիոնանոց Բեյրութի ագլոմերացիայում շատ քիչ են լուսացույցներով կարգավորվող խաչմերուկներն ու երթեւեկելի մասի գծանշումները, իսկ բարձրադիր նշաններից օգտագործվում են միայն ամենահիմնականները, ու մայթեր կամ չկան, կամ շատ նեղ են, ապա կարող է տպավորություն ստեղծվել, որ այստեղ երթեւեկողի համար իսկական դժոխք է:
Բայց այդպես չէ, շատ ավելի քիչ ավտովթարներ եմ տեսնում, քան Երեւանում: Մարդիկ հարմարվել են, միջազգային կանոնները մի կողմ թողած կամ դրանց զուգահեռ՝ իրենց կանոններն են մշակել: Օրինակ՝ աջից հարված, ձախին չզիջել, նման բաներ չկան՝ հերթով իրար զիջելով, իրար դեմ կտրելով շարժվում են: Չնայած ամենաթողությանը եւ անպատժելիությանը՝ մեքենա վարողները քիչ թե շատ կարգապահ են, բայց բառիս բուն իմաստով՝ զահլա տանող, բազմահազար ու բազմատեսակ մոտոցիկլետների ու մոպեդների, որոնց բոլորին այստեղ մոբիլետ են ասում, վարորդները թքած ունեն բոլոր կանոնների վրա: Լուսացույցներն իրենց համար չեն, անտանելի ոռնոցով դեմդ դուրս կթռնեն թե՛ աջից, թե՛ ձախից, կսլանան երթեւեկությանը հակառակ, իսկ երբ բանուկ մասն այնքան է խճողված, որ մեքենաների արանքով էլ չես սողոսկի, կելնեն մայթերը: Այ, հետիոտները մեղք են: Երեւանում եղածները հիացմունքով են խոսում մեր լեն ու բոլ մայթերի մասին: Այստեղի նեղլիկ կամ մեքենաներով զավթված մայթերով քայլելը սլալոմի է վերածվում:
Հանրային տրանսպորտից խոսելը նույնպես կբերի մեր՝ այդքան դժգոհությունների առիթ դարձած երեւանյան տրանսպորտի գովերգմանը: Դե, մետրո, տրոլեյբուս, տրամվայ ու երթուղային տաքսի չունեն: Ունեն 1000 լիբանանյան ոսկի ($0.67) ուղեվարձով, մեր ՊԱԶ-երի տիպի, չափազանց դանդաղկոտ, փոքր, հինումին ավտոբուսներ, որոնց, իջնել-բարձրանալու համար, կարելի է կանգնեցնել ուղեգծի ուզածդ կետում, եւ տաքսիներ, որոնք աշխատում են երկու տարբեր ռեժիմներով: Եթե մեզ հայտնի, սովորական ձեւով եք օգտագործում տաքսին, ապա բավականին թանկ հաճույք է, իսկ եթե կանգնեցնում ու ասում եք «սերվիս» մոգական բառը, ուրեմն կարժենա 2000 լիբանանյան ոսկի ($1.33), բայց նախ վարորդը պետք է համաձայնի ձեր նշած ուղղությանը, իսկ հետո՝ ճանապարհին, նույն ուղղությամբ էլի ուղեւորներ պետք է հավաքի: Լիբանանում գտնվելուս առաջին օրերին զարմանում ու զայրանում էի, երբ փողոցով քայլելիս հետեւիցս անընդհատ սիգնալ էին տալիս: «Սերվիս» տաքսիներն են՝ ճամփին, ազատ տեղի համար այդ ձեւով ուղեւոր են որսում:
Վերջում ներկայացնեմ «կարմիր գծերի»՝ փողոցային ավտոկայանատեղիների հետ կապված վիճակը: Այստեղ այդ գծերը սպիտակ են եւ Համաշխարհային բանկի ֆինանսավորմամբ ներմուծվել են մեզանից քիչ ավելի շուտ՝ 2009-2010 թվերին: Համակարգը Բեյրութում ու Բուրջ Համուդում շահագործողը, որքան հասկացա, տեղական ինքնակառավարման մարմիններին ենթակա մասնավոր, համատեղ ձեռնարկություն է: Բոլոր վճարներն ու տուգանքները գնում են տեղական բյուջեներ: Մեր կամ տեղական սաշիկները այս գործում կարծես թե փայ չունեն: Համենայնդեպս՝ նմանատիպ ոչ մի բողոք չեմ լսել:
Նորամուծությունը ի սկզբանե ողջունել են բնակիչները, որովհետեւ այն սրբել է փողոցներից ամիսներով կայանած մեքենաները եւ սկզբում բավականին դյուրացրել մեքենա կայանելու խնդիրը: Հիմա, ցավոք, ազատ կայանատեղի գտնելը էլի շատ դժվար է:
Երեւանում ներդրված համակարգը շատ ավելի ժամանակակից ու հարմար է: Այստեղ կայանատեղիներում, առանց այդ էլ նեղ մայթերին մետաղյա վճարման սարքեր են տնկված: Մանրադրամ կամ նախօրոք գնված հատուկ վճարման քարտ պետք է ունենաք: Մեքենան կայանելուց հետո պետք է գտնեք մոտակա վճարման սարքը, վճարեք եւ ստանաք ավտոմատի որովայնից դուրս պրծած թղթե կտրոնը, հետ գնաք, նորից բացեք մեքենան ու տեղադրեք կտրոնը հողմնապակու տակ՝ տեսանելի տեղում, որ պարբերաբար մոպեդով պտտվող հսկիչները տեսնեն կտրոնի վրա նշված ժամը: Բջջայինի SMS-ով՝ նույն վճարման սարքում ուղարկված կոդը հավաքելով վճարելու ինչ-որ ձեւ էլ կա, բայց այդ ուղղությամբ չեմ խորացել:
Կայանելու նվազագույն վճարը 250 լիբանանյան ոսկի է ($0.17)՝ 15 րոպե կայանելու համար, իսկ առավելագույնը 3000 լիբանանյան ոսկի է ($2.00)` 3 ժամի համար: Եթե երեք ժամից ավելի պետք է կայանի մեքենան, ստիպված եք գալ եւ լրացուցիչ վճարում կատարելով նոր կտրոն տեղադրել:
Ասեմ նաեւ, որ բոլոր փողոցային կայանատեղիները վճարովի են միայն ժամը 9-ից 16-ը կամ 9-ից 18-ը, իսկ չվճարելու տուգանքը 10000 լիբանանյան ոսկի է ($6.67), որը 15-օրյա ժամկետում չվճարելու դեպքում կրկնապատկվում է:
Վերընթերցեցի գրածս եւ տեսա, որ չեմ անդրադարձել ճանապարհների վիճակին, մեքենաներին ու բենզինի գնին: Մեր եւ իրենց ճանապարհների որակը համադրելի է, գուցե մեր ճանապարհները փոքր-ինչ ավելի լավն են, ինչը, մեր մեջ ասած, խայտառակություն է զրոյից ցածր ջերմաստիճան չունեցող Բեյրութի համար: Մեր փողոցներն էլ ավելի մաքուր են:
Գազալցակայան կամ ԱԳԼՃԿ տխմար անունով օբյեկտներ այստեղ չկան՝ աչքովս չեն ընկել: Բոլոր մեքենաները բենզինով են, բենզակայաններում բացառապես այլազգիներ՝ շրիլանկացիներ, ֆիլիպինցիներ, հնդիկներ են աշխատում, իսկ բենզինի գները համարյա նույնն են: Բոլոր բենզակայաններում կարող եք ձրի փչել տալ մեքենայի անիվները եւ լվալ տալ հողմնապակին: Մեքենաների գիտակ կամ սիրահար չեմ: Տեսնում եմ, որ շքեղ մեքենաներ կան, բայց առանձնապես շատ չեն, ջիփերը, ինչպես եւ մեզ մոտ՝ հարգված են, իսկ հնամաշ, քարուքանդ մեքենաները, կարծես թե, Լիբանանում ավելի շատ են: Սովետի մեքենաներից էլ միայն հատուկենտ հնամաշ «Նիվա»-ներ են շրջում քաղաքում:
ԿԱՐԱՊԵՏ ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ
«Առավոտ» օրաթերթ 15.10.2014Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այս հասցեով՝ http://www.aravot.am/2014/10/16/506527/

© 1998 – 2014 Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից

Ամոթալի ու անմիտ աթոռակռվից հասարակությունը ոչ մի օգուտ չունի

Եթե մի կողմ թողնենք դասակարգային պայքարի գաղափարախոսությունից բխող բնորոշումները, բայց չհրաժարվենք ժամանակին Մարքսի ներմուծած ու այդպես էլ, բացառությամբ Սովետի պրոլետար-գիտնականների շրջանակից, լայն կիրառում չգտած եզրույթից, ապա բուրժուա-դեմոկրատական հեղափոխությունները պետք է որ խթանեն ու առաջնորդեն բուրժուաները՝ երկրի կառավարման համակարգում իրենց ձեռնտու բարեփոխումներ իրականացնելու համար: Ընդ որում, նրանք պետք է նախաձեռնեն դա ոչ թե համապատասխան մարքսիստական գրականություն ընթերցելու կամ հանրահավաքային խորիմաստ ճառեր լսելու հետեւանքով, այլ զուտ սեփական շահից դրդված՝ ձերբազատվելու համար բոլոր այն խոչընդոտներից, որոնք արգելակում են իրենց ձեռնարկատիրական գործի կամ առեւտրի զարգացումը, չեն թողնում էլ ավելի հարստանալ:

Ենթադրվում է նաեւ, որ այդ խոչընդոտները վերացնելու եւ տնտեսության դինամիկ զարգացումն ապահովելու համար անհրաժեշտություն է պետության մոնոպոլ կառավարումից՝ միապետությունից, անցումը հանրային պետությանը եւ ժողովրդավարությանը: Այս եզրահանգումն է պատճառը, որ հեղափոխության բուրժուականին հաճախ միացվում է դեմոկրատական վերջավորությունը, եւ ստացվում է դրական հնչողություն:

Սակայն ժամանակակից քաղաքակիրթ աշխարհի իրողությունների դաշտում վերոգրյալ երկու, համամիտ եմ, ծանր ընթերցվող պարբերությունների պնդումները վաղուց եւ բազմիցս կասկածի տակ են առնվել եւ գնահատվում են որպես խիստ անախրոնիկ: Անախրոնիկ են, որովհետեւ դասական համարվող՝ անցած եւ նախանցած դարի մի քանի հեղափոխություններից հետո երկրաչափական պրոգրեսիայով արագացող հետագա անցքերում եղել են այնպիսի նոր զարգացումներ, երեւույթներ ու շարժումներ, որոնք ոչ մի կերպ չեն տեղավորվում նախկին կաղապարների մեջ:

Հիմա, երբ հանրապետականացման ու ժողովրդավարացման հաղթարշավը վաղուց ավարտվել է ողջ քաղաքակիրթ աշխարհում, երբ հնարովի դասակարգային պայքարին վաղուց փոխարինելու է եկել մարդու, որպես բացարձակ արժեքի, ազատության, նրա իրավունքների պաշտպանության համար պայքարը, երբ տեղի են ունեցել հզոր ուսանողական-երիտասարդական, ազգային-ազատագրական շարժումներ, ոչ թե դասակարգերի, այլ ամենալայն խավերի միասնական ջանքերով փլուզվել է կեղծ-սոցիալիստական ճամբարը, եւ հաջողությամբ կառուցվում են նոր ժողովրդավարություններ, իսկ զարգացած կապիտալիստական երկրները ավելի ու ավելի են մոտենում սոցիալական լիակատար համերաշխությանը, վերադարձը նախնադարյան կլիշեներին միայն զարմանք կարող է առաջացնել:

Էլ ավելի զարմանալի է, երբ շեշտադրումն արվում է խոշոր բուրժուաների վրա, ավելի ստույգ՝ դրանցից միայն մեկի վրա, եւ, օ՜ զավեշտ, սույն հեղափոխության միայնակ ռահվիրայի, մեղմ ասած, անհրապույր կերպարը ժողովրդին «ուտեցնելու» համար որպես օրինակ են բերվում 18-րդ դարի Ֆրանսիական մեծ հեղափոխությունն իբրեւ թե իրականացրած ֆրանսիական բուրժուա-կեղեքիչները: Ինչո՞ւ գրեցի իբրեւ թե, որովհետեւ հանրահայտ է, որ մինչ այս միայն մարքսիստ-լենինիստ-ստալինիստ պատմաբաններն են պնդել, որ այդ հեղափոխությունը բուրժուական էր, իսկ իրականությունն, ինչպես կռահում եք կամ գիտեք, միանգամայն այլ էր:

Ներկա հայ իրականության մեջ բազմաթիվ այլ բաներից կարելի է զարմանալ, որակել որպես զավեշտ կամ ֆարս, բայց ավելի լավ կլինի պարզապես արձանագրել, որ ոչ բարով մեր իշխանական եւ ոչ իշխանական վերնախավը, մի կողմ թողած երկրի առջեւ ծառացած հիմնախնդիրների լուծումը, որոնցից ամենամահաբերը երկրի անկախությունը եվրասիական միության դամբարանում թաղելն է, զբաղված են ամոթալի ու անմիտ աթոռակռվով, որտեղ ընդունելի է համարվում ցանկացած միջոց, եւ որից, բնականաբար, հասարակությունը ոչ մի օգուտ չունի:

ԿԱՐԱՊԵՏ ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ
Հ.Գ. Հանկարծ գրառումս չընկալվի որպես մոտակա հանրահավաքին չմասնակցելու կոչ: Ընդհակառակը՝ կոչ եմ անում ակտիվորեն մասնակցել, համարձակորեն ծիծաղել զավեշտալիի վրա, սուլել փարիսեցիների հետեւից ու միահամուռ պահանջել երկրի իրական պրոբլեմների լուծում:

«Առավոտ» օրաթերթ 08.10.2014

Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այս հասցեով՝ http://www.aravot.am/2014/10/09/504299/

© 1998 – 2014 Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից

Ենթադրյալ շանտաժին հեշտությամբ կարելի է դիմակայել քաղաքակիրթ դիվանագիտական քայլերով

Եվրամիության հետ «Խորը եւ համապարփակ ազատ առեւտրի» արդեն ստորագրման պատրաստ համաձայնագիրը ստորագրելուց հրաժարվելու եւ Ռուսաստանի ակնհայտ կայսերապաշտական, եվրասիական ինտեգրացիոն նախաձեռնություններին միանալու մասին Սերժ Սարգսյանի՝ մոտ մեկ տարի առաջ արած հայտարարությունը խնդրահարույց էր ի սկզբանե:
Լեգիտիմության ահռելի պակասուրդ ունեցող նախագահի՝ Հայաստանի անունից արված հայտարարությունը չուներ ոչ մի հիմք եւ հիմնավորում: Խնդիրը չէր քննարկվել իշխանության ոչ մի իրավասու մարմնում, դրանից անտեղյակ էր Հայաստանի ողջ քաղաքացիական հասարակությունը, իրենց առաջնորդի որոշումից անտեղյակ էին նաեւ իր կուսակիցները:
Նոր ինտեգրացիոն գործընկեր-պետությունների հետ ընդհանուր սահմանի բացակայությունը, դրանց տնտեսական մոդելների հետ հայաստանյանի ակնհայտ աններդաշնակությունը, դրանց քաղաքական համակարգերի եւ ղեկավարության ոչ ժողովրդավարական, հետադիմական բնույթը միանշանակորեն բացառում էին հետագա որեւէ առաջընթացի ակնկալիք Հայաստանի համար:
Հայտարարությունն արվեց օտար երկրի մայրաքաղաքում, ՌԴ նախագահի հետ փակ հանդիպումից հետո, ու մինչ այժմ անհայտ է, թե ինչ բնույթ է ունեցել այդ խոսակցությունը, եւ փաստարկների ինչ զինանոց է օգտագործել պարոն Պուտինը` Սերժ Սարգսյանից նման կտրուկ շրջադարձի մասին հայտարարություն կորզելու համար:
Կտրուկ շրջադարձը չէր կարող բացասական ազդեցություն չունենալ Եվրամիության հետ Հայաստանի հարաբերությունների վրա, անպայմանորեն կվնասեր Հայաստանի՝ որպես վստահելի գործընկերոջ վարկին, կթուլացներ Հայաստանի դիրքերը Արցախի խնդրի համատեքստում:
Անցած մեկ տարում Սերժ Սարգսյանի ռեժիմը այդպես էլ չկարողացավ Հայաստանի հասարակությանը տրամաբանական բացատրություններ ներկայացնել իր կուրսի փոփոխության վերաբերյալ: Ավելին՝ եթե ճշմարիտ են ռեժիմի ճամբարից հնչող ակնարկները առ այն, որ այդպես չվարվելու դեպքում իրական վտանգ կսպառնար Արցախին, ապա պետք է եզրակացնել, որ գործ ունենք ոչ այլ ինչի, եթե ոչ՝ «ռազմավարական դաշնակցի» կողմից ուղղակի շանտաժի ու սպառնալիքի հետ: Չենք բացառում նաեւ, որ սպառնալիքներ եւ շանտաժ եղել են ոչ թե Հայաստանի, այլ անձամբ Սերժ Սարգսյանի հասցեին: Կասկած չունեմ, որ Կրեմլը բավարար տեղեկատվություն ունի Սարգսյանների կլանի գործունեության կոռուպցիոն բաղադրիչի մասին: Չնայած Կրեմլի եւ Սերժ Սարգսյանի բուռն ձգտմանը եւ անլրջության հասնող շտապողականությանը այդ հարցում՝ անցած մեկ տարում, բարեբախտաբար, տարբեր պատճառներով ձգձգվեց եւ չիրականացավ սկզբում Մաքսային միությանը, իսկ հետագայում դրան փոխարինելու եկած Եվրասիական միությանը Հայաստանի անդամակցելը:
Զուգահեռաբար, անցած ժամանակահատվածում տեղի ունեցան բեկումնային աշխարհաքաղաքական փոփոխություններ: Ղրիմի անեքսիայի ու Ուկրաինայի հարավ-արեւելք ներխուժման արդյունքում Ռուսաստանը իրավամբ վերադարձվեց աշխարհի մերժված, իզգոյ, պետությունների շարքը: Սեփական պարտավորությունները անամոթաբար անտեսող, միջազգային իրավունքը կոպտորեն ոտնահարող, հարեւան պետությունների համար անմիջական սպառնալիք դարձած Ռուսաստանը վռնդվեց աշխարհի հզորագույն պետությունների ոչ ֆորմալ ակումբից՝ G8-ից, եւ դարձավ այդ երկրների կործանարար տնտեսական պատժամիջոցների թիրախ: Ըստ էության վերսկսվել է «սառը պատերազմը»:
Մյուս կողմից՝ մեր տարածաշրջանի զարգացումները ցույց տվեցին, որ որեւէ նոր երաշխիք Հայաստանի ու Արցախի անվտանգության համար չկա եւ չի կարող լինել՝ զուտ տնտեսական միավորում հանդիսացող Եվրասիական միություն մտնելու արդյունքում: Ավելին՝ ակնհայտորեն երեւաց, որ Եվրասիական միության այժմյան երեք անդամներից առնվազն երկուսը, որոնք մեզ հետ միասին նաեւ հանդիսանում են Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության անդամներ, մեր երկրի շահերը հակված են ստորադասելու մեկ այլ՝ մեզ թշնամի երկրի շահերին:
Ինչ վերաբերում է ռեժիմի կողմից ակնարկվող՝ Արցախի հետ կապված ռուսական շանտաժին, ապա, իմ խորին համոզմամբ, ստեղծված աշխարհաքաղաքական իրավիճակում այդ ենթադրյալ շանտաժին հեշտությամբ կարելի է դիմակայել շատ քաղաքակիրթ քաղաքական եւ դիվանագիտական քայլերով:
Այս իրավիճակում, եթե ոչ որպես պետական դավաճանություն, ապա որպես անլրջության գագաթնակետ եւ աղաղակող անպատասխանատվություն կարող ենք գնահատել օր առաջ Եվրասիական միությանը Հայաստանին անդամագրվելու Սերժ Սարգսյանի շարունակական ու համառ ջանքերը:
Ելնելով վերոգրյալից՝ մի վերջին անգամ կոչ եմ անում ռեժիմին հրաժարվել, իսկ եթե դա իրենց ուժերից վեր է, գոնե հետաձգել Հայաստանի անդամակցումը Եվրասիական միությանը առնվազն մեկ տարով: Այլ տարբերակներ չգտնելու դեպքում, որպես հետաձգման շատ հաջող ու արդյունավետ տարբերակ կարող եմ առաջարկել Սերժ Սարգսյանի հրաժարականը եւ երկրում արտահերթ նախագահական ընտրությունների անցկացումը:
Անհրաժեշտ է նաեւ, որ Հայաստանի քաղաքացիական հասարակությունը, կուսակցությունները եւ հասարակական կազմակերպությունները հստակ դիրքորոշվեն Հայաստանի ինքնիշխանության եւ հետագա ճակատագրի հետ առնչվող այս լրջագույն խնդրի վերաբերյալ եւ համակարգված, դիմադրող ճնշում գործադրեն ռեժիմի արկածախնդիր գործունեության դեմ:
ԿԱՐԱՊԵՏ ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ
«Առավոտ» օրաթերթ 01.10.2014

Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այս հասցեով՝ http://www.aravot.am/2014/10/02/502000/

© 1998 – 2014 Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից

Լյուստրացիան ինչների՞ս է պետք

Եթե հայրենասեր ու ոչ գործակալ մեկը ընտրվի երկրի նախագահ
Ուկրաինայի խորհրդարանը՝ Ռադան, ընդունեց լյուստրացիայի մասին օրենք, ինչը մեզանում անպայմանորեն կհանգեցնի նոր քննարկումների՝ Հայաստանում նույնատիպ օրենք ընդունելու անհրաժեշտության մասին: Հասկանալի է, որ դրա մասին խոսք կարող է լինել միայն ներկա ռեժիմից ազատվելուց ու օրինական իշխանություններ ձեւավորելուց հետո: Ոչ միայն Ազգային անվտանգության համակարգը, այլեւ ամբողջ երկիրը Ռուսաստանի կցորդ դարձնող ռեժիմից ակնկալել ճիշտ հակառակին ուղղված՝ պետության ինքնիշխանությունն ու անվտանգությունը ամրապնդող քայլեր, միամտություն է: Մյուս կողմից՝ ձեռքերը ծալած նստելն ու իշխանափոխությանը սպասելն էլ անմտություն է: Փակ շղթան վերջապես ճեղքելու համար անհրաժեշտ է նախապատրաստել հասարակությանը, բացատրել խնդրի կարեւորությունը եւ, ինչո՞ւ ոչ, սկսել լյուստրացիան հասարակական հիմունքով: Չէ՞ որ ռեժիմի հեռացումը ամենեւին չի նշանակի, որ ինքնաբերաբար լուծված կլինի նոր իշխանության ձեւավորումից օտարերկրյա գործակալներին հեռու պահելու խնդիրը: Ո՞վ, եթե ոչ հասարակությունը, պետք է բացահայտի ու դեմն առնի հայոց խորհրդարան սողոսկել ձգտող կամ երկրի նախագահի աթոռին հավակնող օտարերկրյա ազդեցության գործակալի: Իսկ ինչպե՞ս պիտի այդ հասարակությունը դա անի, եթե քաղաքական, հասարակական կազմակերպությունները, մամուլը, հարգանք վայելող անհատները անհրաժեշտ կարեւորություն չեն տալիս խնդրին:
Տեսեք. բոլորովին վերջերս բացահայտվեց «Ժառանգություն» կուսակցության վարչության երիտասարդ անդամին հավաքագրելու Ազգային անվտանգության աշխատակցի անշնորհք փորձը: Երեք-չորս օր տեւեց սկանդալը: Ասուլիսներ, հայտարարություններ, դիմում դատախազությանը… ու լռություն: Արծարծվե՞ց արդյոք Ազգային անվտանգության ղեկավարության եւ ընդհանրապես՝ ռեժիմի պատասխանատվության թեման: Այլ կուսակցություններ դատապարտող հայտարարություններ արեցի՞ն: Չէ՞ որ երիտասարդի արած բացահայտումը ընդամենը եւս մեկ ապացուցողական դետալն էր այն խայտառակ իրողության, որ Ազգային անվտանգության ծառայությունը ռեժիմի կողմից օգտագործվում է որպես ներքին քաղաքական պայքարի գաղտնի գործիք:
Վերջերս մամուլի երկու հրապարակումներ գրավեցին ուշադրությունս: Մեկում գաղտնազերծված էր ԽՍՀՄ ԿԳԲ-ի աշխատանքը Ռուս ուղղափառ եկեղեցու ղեկավար դասի մեջ ներդրված կամ հավաքագրված իր գործակալների հետ: ԿԳԲ-ական օպերատիվնիկի կազմած շատ հանգամանալից հաշվետվություն էր՝ ամիս-ամսաթվերով, հանձնարարության բնույթով, կատարման արդյունքով ու տասնյակ գործակալների մականուններով:
Երկրորդում՝ ավստրալական մի կայքի հրապարակումից ինձ համար բացահայտեցի, որ Հայ Առաքելական եկեղեցու Ավստրալիայի եւ Նոր Զելանդիայի թեմի երբեմնի առաջնորդ, այժմ հանգուցյալ արքեպիսկոպոս Աղան Բալիոզյանը եղել է ԿԳԲ-ի գործակալ ու կրել «Զորիկ» մականունը:
Նշածս երկու հրապարակումներին ծանոթանալուց հետո ո՞ր միամիտը չի եզրակացնի, որ Հայ Առաքելական եկեղեցու սպասավորների շրջանակում էլ ԿԳԲ-ն պետք է որ անխիղճ որս-հավաքագրում արած լիներ: Հավաքագրվածներից քանի՞սն են դեռ ողջ, ի՞նչ դասեր-աստիճաններ են ստացել այս ընթացքում, ո՞ր բարձունքներն են գրավել, ո՞ր երկրներում են համատեղում Աստծուն եւ Մամոնային իրենց ծառայությունը:
Իսկ ի՞նչ է կատարվում մեր քաղաքական վերնախավում: Ընդդիմադիրներին եւ, հուսամ, ոչ իշխանականներին՝ հասկացանք, հետեւում են: Իսկ հետեւողներին ո՞վ է հետեւում: Գորիկին ո՞վ է հետեւում: Իսկ Սերժի՞ն: Ստացվում է, որ մեր երկրում ամենավտանգավոր մարդիկ ամենաանվերահսկելիներն են:
Մեկ-մեկ մտածում եմ՝ եթե նորմալ, հայրենասեր ու ոչ գործակալ մեկը ընտրվի երկրի նախագահ, էլ լյուստրացիան ինչների՞ս է պետք: Չէ՞ որ կտիրապետի ողջ անհրաժեշտ տեղեկատվությանը՝ ԱԱԾ-ն, Ոստիկանությունը իրեն են ենթակա, էլ Աստծուց կրա՞կ է ուզելու: Դժվա՞ր է այդ պաշտոններում նշանակել երկու 100 տոկոսով վստահելի, գործունակ մարդու ու այնուհետեւ յուրաքանչյուր այլ նշանակումից առաջ անաչառ տեղեկանք պահանջել նշանակվողի վերաբերյալ:
Պարզվում է՝ դժվար է: Պարզվում է, որ կարող է լինել, օրինակ, այսպիսի անեկդոտիկ դիպաշար: Սկզբում Ղարաբաղից փախած մեկին բերում-նշանակում ես երկրիդ պաշտպանության նախարար, հետո նրան վստահում ես ազգային անվտանգությունը, հետո, այլ վստահելի մարդ չգտնելով, միավորում ես ՆԳՆ-ն ու ԱԱԾ-ն ու էլի վստահում ես նույն այդ միակ վստահելիին, հետո այդ վստահելիի ակտիվ մասնակցությամբ պաշտոնանկ ես լինում ու տասը տարի լուռ խորհելուց հետո հանրահավաքում հայտարարում ես, որ անհրաժեշտության դեպքում կբացատրես, թե ինչ կապ կա Սերժ Սարգսյանի եւ «Նարիմանով» ազգանվան միջեւ:
Անհրաժեշտ է, պարոն նախագահ, վաղուց է անհրաժեշտ: Այս գրառմամբ նաեւ հենց դա էի ուզում ասել:
ԿԱՐԱՊԵՏ ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ
«Առավոտ» օրաթերթ 24.09.2014Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այս հասցեով՝ http://www.aravot.am/2014/09/25/499861/

© 1998 – 2014 Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից

Չարիքը պետք է խեղդվի օրորոցում

Դուք պատրա՞ստ եք ապրել Խալիֆայությունում: Ամենայն հավանականությամբ՝ ոչ: 7-րդ դարում էլ պատրաստ չէինք, բայց հարցնողն ո՞վ էր: Քաջարի սպարապետ Թեոդորոս Ռշտունու առաջնորդությամբ կռիվներ տվեցինք արաբների դեմ եւ մեկում նույնիսկ հաղթեցինք, բայց չօգնեց: Չմոռանամ նշել, որ բյուզանդական ռազմաբազա էլ ունեինք, բայց չկռվեցին, թողեցին գնացին՝ մեկը լիներ իրենց փրկեր: Սփոփիչն այն է, որ միայն մենք չեղանք Մուհամմադ մարգարեի հետեւորդների մղած սրբազան պատերազմի զոհը, ու մեկ էլ այն, որ Խալիֆայության մեկ վարչական միավորի մեջ միավորելով գրավված Հայաստանը, Վրաստանը, Աղվանքն ու Դերբենդը՝ մեր երկրի անունով կոչեցին այն՝ Արմինիա: Ի դեպ, հենց այդ ժամանակ էր, որ Արմինիայի տարածքում հայտնվեց առաջին ոստիկանը: Անունն էր ոստիկան, բայց իրականում ոստիկանապետ Վովա Գասպարյանին համարյա հավասար ֆիգուր էր՝ Արմինիայի կառավարիչն էր:

Դարերի հեռավորությունն է թույլ տալիս փոքր-ինչ թեթեւ ոճով խոսելու այդ ողբերգական անցքերի մասին, բայց դե, ցանկացած դպրոցական գիտի, որ հազարներով սրի քաշվեցինք, քաղաքներ եւ գյուղեր ավերվեցին ու թալանվեցին Մարգարեի սեւ դրոշի ներքո:

Մոտ 1300 տարի անց՝ միջուկային ռումբերի, սմարթֆոնների ու մարսագնացների մեր դարում, մինչ Հայաստանում խիարները թարս են բուսնում, համարյա նույն տեղում «Իրաքի եւ Լեւանտի իսլամական պետություն» ծայրահեղականների միավորումը նոր Խալիֆայություն է հռչակել:

Մի քանի տեղեկություններ 2006թ. «Ալ-Քաիդայի»՝ Իրաքի ստորաբաժանման հետ 10 այլ ծայրահեղական խմբերի միավորման արդյունքում ստեղծված այդ կազմավորման մասին: Սկզբում այն գործում էր միայն Իրաքի տարածքում, հետո սկսեց կռվել նաեւ Սիրիայի կառավարական զորքերի դեմ եւ, որպես իր հավակնությունների ընդլայնման հավաստիք, իր անվան մեջ նշեց նաեւ Լեւանտը: Հիշեցնեմ, որ Լեւանտ է կոչվել Միջերկրական ծովի ամբողջ արեւելյան ափը՝ սկսած ներկայիս Թուրքիայի ափերից մինչեւ Եգիպտոս: Բայց կա այդ անվանման ավելի նեղ հասկացողություն՝ Սիրիայի, Լիբանանի, Իսրայելի ու Պաղեստինի տարածքները: Թե ո՞ր Լեւանտը նկատի ունեին Ալլահի զինվորները՝ պետք է հարցնել իրենց ներկա առաջնորդ Աբու Բակր ալ-Բաղդադիից: Բայց նա արդեն կարող է խուսափել պատասխանից, քանի որ Իրաքի ու Սիրիայի՝ հիմնականում սուննիներով բնակեցված տարածքները գրավելուց, դրանց միջեւ պետական սահմանը ջնջելուց ու Խալիֆայություն հռչակելուց հետո կազմակերպությունը սկսեց կոչվել կրճատ՝ «Իսլամական պետություն»:

Չնայած «Ալ-Քաիդայի» վճռորոշ մասնակցությանը «Իսլամական պետության» ստեղծմանը՝ ներկայում «Ալ-Քաիդան» վճռականորեն տարանջատվել է «Իսլամական պետությունից»՝ հայտարարելով, որ որեւէ պատասխանատվություն չի կրում նրանց գործողությունների համար: Հայտնի է նաեւ, որ հիմա «Ալ-Քաիդայի» հովանավորությունը վայելում է «Ալ-Նուսրան»՝ մեկ այլ ծայրահեղական խմբավորում, որը նույնիսկ զինված բախումներ է ունեցել «Իսլամական պետության» հետ Սիրիայում:

Հստակ փաստեր չկան, բայց շատ հավանական է, որ այն ժամանակահատվածում, երբ ԱՄՆ-ն ամեն ինչով օժանդակում էր սիրիացի իբր չափավոր ապստամբներին, միջնորդավորված զինել ու ֆինանսավորել է նաեւ «Իսլամական պետությանը»: Սա եւ ներկայիս «Իսլամական պետության» դիրքերի ամերիկյան ռմբակոծությունները ոմանց չարախնդալու առիթ են տալիս, ինչպես եւ «Ալ-Քաիդայի» դեպքում: Փաստ է, որ արդեն երկրորդ անգամ Ամերիկայի իսլամի հովանավորյալները, հսկողությունից դուրս գալով, դառնում են ոխերիմ թշնամի:

Ինչեւիցե, «Իսլամական պետությունից» մեզ ուղղված անմիջական սպառնալիք դեռ չկա, եթե չհաշվենք դրանց հրապարակած խալիֆայության քարտեզը, որում ընդգրկված է ողջ Կովկասը: Անմիջական սպառնալիք դեռ չկա նաեւ Արեւմուտքի համար, բայց, բարեբախտաբար, շատերն են արդեն հասկացել, որ իսլամական ծայրահեղականության այս նոր դրսեւորումը պոտենցիալ սպառնալիք է ողջ աշխարհի համար: Արյունալի դեբոշը, որը սարքել են տարբեր երկրներից ժամանած «հավատացյալ» բաշիբոզուկները Իրաքում, անասնական մոլեռանդությունը, որով սկսեցին մորթել ու բռնաբարել Նինվեի քրիստոնյաներին ու եզդիներին, հիշեցնում են ոչ թե Արաբական խալիֆայության տիրապետության ժամանակները, այլ անցած դարասկզբի օսմանյան այլանդակ կայսրության գործելաոճը:

Նշենք նաեւ, որ «Իսլամական պետությունը» անմիջական սպառնալիք է Սիրիայում եւ Լիբանանում ապրող մեր հայրենակիցների համար: «Իսլամական պետությունը» արդեն իսկ գրոհել ու գրավել է Լիբանանի հյուսիսարեւելյան, Սիրիայի հետ սահմանամերձ՝ Աարսալ բնակավայրը, տասնյակ զինվորականների ու անվտանգության աշխատակիցների է պատանդ պահում իր մոտ՝ պահանջելով ազատ արձակել Լիբանանի բանտերում իրենց պատիժը կրող իսլամիստ ծայրահեղականներին: Հայերն, իհարկե, առանձին թիրախ չեն: Թշնամի են հռչակված Լիբանանի բոլոր «անհավատները»: Վերջերս խաչ են այրել Լիբանանի հյուսիսում գտնվող Տրիպոլի քաղաքում, ուր նաեւ քրիստոնյաների հասցեին սպառնալիքներ են գրվել մի քանի մարոնիտ եկեղեցիների պատերին:

Բնականաբար, սա չի կարող չանհանգստացնել լիբանանահայ համայնքին: Բարեբախտաբար, անհանգստացած է նաեւ Լիբանանի իշխանությունը, որը քայլեր է ձեռնարկում բանակի հզորացման ուղղությամբ, իսկ շիաների «Հըզբոլլահը»՝ Լիբանանի ամենամարտունակ ուժերից մեկը, Սիրիայի տարածքում ուղղակիորեն է ներգրավված «Իսլամական պետության» դեմ պայքարում:

Հուսադրող է նաեւ ԱՄՆ-ի, Միացյալ Թագավորության եւ այլ արեւմտյան տերությունների պատրաստակամությունը Իրաքի եւ Քրդստանի իշխանություններին զենք-զինամթերքով օգնելու հարցում, ինչպես նաեւ նրանց անմիջական օդային գործողությունները «Իսլամական պետության» դեմ: Այս հարցում համընկել են նաեւ Իրանի եւ Արեւմուտքի շահերը: Իրանը ճիշտ ժամանակին էական օգնություն տրամադրեց Իրաքի իշխանություններին, այլապես Բաղդադն էլ էր անցնելու ծայրահեղականների հսկողության տակ:

Բավականին երկիմաստ է Թուրքիայի դերը այս ամբողջ անցուդարձում: Որոշ աղբյուրներ մեղադրում են թուրքերին «Իսլամական պետությանը» ֆինանսապես ու սպառազինությամբ օգնելու մեջ: Այլ աղբյուրներ նշում են, որ Թուրքիան դարձել է իսլամիստների գրաված նավթահանքերից ապօրինաբար արդյունահանվող ու դեմպինգային գներով սեւ շուկայում վաճառվող նավթի հիմնական գնորդը, ինչով նույնպես մեծ օժանդակություն է ցուցաբերում նրանց: Փաստ է, որ Թուրքիայի իշխանությունները հրաժարվում են թույլ տալ ամերիկացիներին օգտագործել Ինջիրլիկի օդուժի բազան՝ «Իսլամական պետության» դիրքերը ռմբակոծելու համար: Միայն ժամանակը ցույց կտա, թե որքան երկար կգոյատեւի նոր Արաբական Խալիֆայությունը: Հուսանք, որ կարճ: Միացյալ Նահանգները իսկական պատերազմ է հայտարարել «Իսլամական պետության» դեմ, իսկ պետքարտուղար Ջոն Քերին այս օրերին ջանադրաբար զբաղվում է «Իսլամական պետության» դեմ պետությունների նոր ռազմաքաղաքական դաշինքի ստեղծմամբ: Զավեշտալի է, որ լկտիաբար Ուկրաինա ներխուժած ռուսները սկսեցին դժգոհել այս առիթով՝ պնդելով, որ ծայրահեղականներին ռմբակոծելու համար անհրաժեշտ է ՄԱԿ-ի թույլտվությունը: Զարմանալի է, բայց Սիրիան էլ դեմ արտահայտվեց, որ իր կողմից չվերահսկվող տարածքներում ռմբակոծվեն իր իսկ ոխերիմ թշնամիները:

Ինչեւիցե, չարիքը պետք է խեղդվի օրորոցում: Մուհամմադի դրոշը ձեռներն առած այդ տմարդիները պետք է ոչնչացվեն անողոքաբար:

ԿԱՐԱՊԵՏ ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

«Առավոտ» օրաթերթ 17.09.2014

Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այս հասցեով՝ http://www.aravot.am/2014/09/18/497891/

© 1998 – 2014 Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից

Հենց այդ պատճառով է, որ տանուլ ենք տալիս երկիրը

Այդ ի՞նչ բարդ խնդիրներ ունի լուծելու, այդ թվում՝ հենց Սերժ Սարգսյանի անմիջական ջանքերով, վաղուց գործադիրի կցորդ ու խամաճիկ դարձած Ազգային ժողովը, որ նա ՀՀԿ խորհրդի նիստում՝ հոգեհացի թամադայի դեմքի արտահայտությամբ, կոչ է անում ՀՀԿ-ական պատգամավորներին բոլոր անձնական խնդիՌները մի կողմ թողնել ու լծվել օրինաստեղծ աշխատանքին: Այդ ի՞նչ օրհասական վիճակ է, որ ստիպում է նրան դիմել կազարմային (զորանոցային) ալեգորիաների ու համեմատել խորհրդարանը կռվի դաշտի հետ, իսկ պատգամավորների գլխներին մի-մի կասկա հագցնել ու խցկել ԱԺ դահլիճի խրամատները: Սեփական անփառունակ կառավարությունների օրենսդրական նախաձեռնությունները սուսուփուս դակող ու մի բուռ ընդդիմության «վտանգավոր» նախաձեռնությունները բարուրում խեղդող ՀՀԿ-ական պատգամավորներից ինչո՞ւ է դժգոհ եւ ինչո՞ւ է նոր նրանց մեծամասնության ուժերից վեր պահանջներ դնում իրենց առաջնորդը:
Անկեղծ ասած՝ երբ անտեսում ես հռետորի եւ կադրում՝ իր հետեւում, նախագահությունում միայնակ դեգերող վարչապետի՝ դեմքերին քաշած խստալրջամտահոգ դիմակները եւ մի թեթեւ վերլուծում ես ամպագոռգոռ տեքստի բուն իմաստը, ապա պարզ է դառնում, որ խոսքը ընդամենը քվեարկություններից չբացակայելու եւ կոճակները ճիշտ եւ ժամանակին սեղմելու մասին էր: Կարող էին, իհարկե, հավաքվել որեւէ օբյեկտում եւ նույնը ասել բաց տեքստով, օրինակ՝ քֆուր դնելով: Գուցե նիստից հետո այդպես էլ կանեն, բայց, դե, պետք է, չէ՞, նաեւ հասարակությանը ցույց տալ, որ պետության կառավարման բարդագույն պրոցես է գնում:
Որպես ցինիզմի գագաթնակետ հնչեց Սերժ Սարգսյանի՝ միջազգային կառույցներում ակտիվորեն աշխատելու կոչը՝ ուղղված ՀՀԿ-ական պատգամավորներին: Նույնիսկ հայերեն իրենց մտքերը շարադրելու հարցում դժվարացողներին կոչ է արվում հասցնել մեր ճշմարտությունը այլ երկրների ու միջազգային կառույցների իրենց գործընկերներին: Աստված սիրեք, գուցե պետք չէ՞: Կամ գուցե սահմանափակվեք ռուսական շրջանակներով՝ նրանք այնքան էլ չեն զարմանա մեր ՀՀԿ-ական կոնտինգենտի մակարդակով, իսկ մեկ-երկու բաժակից հետո ամեն ինչ տեղը կընկնի՝ մինչեւ սթափվելու պահը:
Ինչպես ասում են, գլուխները քարը, իրենք իրենցով ինչի մասին ուզում են, ինչքան ուզում են՝ թող խոսեն, ինչ մակարդակի տեքստեր ուզում են՝ թող լավ կամ վատ ընթերցեն: Բայց երբ այդ անմակարդակ միջոցառումները իրենց ենթակա լրատվամիջոցներով ներկայացվում են որպես դարակազմիկ մի բան, ինչպե՞ս լռես: Երբ ճամարտակում են, թե «խորհրդարանում, կառավարությունում, տեղական ինքնակառավարման մարմիններում եւ ընդհանրապես՝ մեր երկրի հասարակական-քաղաքական կյանքում վճռորոշ է հանրապետականների դերակատարությունը», ինչպե՞ս չբացականչես՝ այո, այդպես է, հենց այդ պատճառով էլ այսքան ողբերգական է ժողովրդի վիճակը, հենց այդ պատճառով էլ դուք հարստանում եք, իսկ մենք՝ աղքատանում, հենց այդ պատճառով է, որ տանուլ ենք տալիս երկիրը:
ԿԱՐԱՊԵՏ ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ
«Առավոտ» օրաթերթ 10.09.2014

Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այս հասցեով՝ http://www.aravot.am/2014/09/11/495969/

© 1998 – 2014 Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից

«Հայաստանը միջազգային կառույցներում սատարելով Ռուսաստանին՝ ահռելի բարոյական կորուստներ է կրում»

Հանուն ինչի՞ է Հայաստանը տարվում այս

նվաստացումների ու կորուստների ճանապարհով

Բարոյականության եւ միջազգային իրավունքի տեսանկյունից դիտարկելիս ամեն ինչ շատ պարզ ու հստակ է՝ Ուկրաինան մեր դաշնակից Ռուսաստանի անթաքույց ագրեսիայի զոհն է: Միայն ամենակողմնակալ կամ լիովին անտեղյակ մեկը օրինական կճանաչեր «կանաչ մարդուկների քաղաքավարի ներկայությամբ» մեկշաբաթյա ժամկետում իրականացված «հանրաքվեի» արդյունքը ու դրա հիման վրա Ղրիմի թերակղզու բռնակցումը Ռուսաստանին: Իսկ օրինականությունը արդարությանը ստորադասողներն ու ասողները, թե նորմալ է, ինչպես ժամանակին տվել էին, այնպես էլ հիմա վերցրեցին, նույնպես անտեղյակ են, քանի որ չգիտեն, որ երբ տալիս էին, համարժեք կտոր են կտրել-վերցրել Ուկրաինայի հյուսիսից:

Սակայն տեսնենք, թե այս հարցում ինչպես դրսեւորեց իրեն Հայաստանը: Մեր պետությունը՝ հանձին իշխող ռեժիմի, ոչ միայն աշխարհի պետությունների ճնշող մեծամասնությանը միանալու եւ ՄԱԿ-ի՝ Ռուսաստանի գործողությունները դատապարտող եւ Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականությունը պաշտպանող հայտնի բանաձեւին «կողմ» քվեարկելու համարձակություն չունեցավ, ոչ միայն, ըստ նախապես հայտարարվածի, «ձեռնպահ» չքվեարկեց, այլեւ «դեմ» քվեարկելով՝ հայտնվեց մի բուռ մերժված (իզգոյ) պետությունների անպատվաբեր շարքում: Այդ դիրքորոշումն օրեցօր ավելի անպատվաբեր է դառնում, քանի որ Ռուսաստանը, չբավարարվելով ղրիմյան ավարով, անցել է արեւելյան Ուկրաինայի զավթմանը եւ համարյա չի թաքցնում մինչեւ Կիեւ հասնելու իր մտադրությունը: Օրեցօր ավելի անպատվաբեր է դառնում Ռուսաստանի կողքին լինելը նաեւ այն պատճառով, որ մեր դաշնակիցը անթաքույց ստով, զրպարտությամբ ու ատելության քարոզով է ողողել ոչ միայն իր ներքին, այլեւ համաշխարհային լրատվական դաշտը: Իսկ այդ ստերը համաշխարհայնացման եւ տեղեկատվայնացման մեր այս դարում շատ շուտ՝ օրերի կամ ժամերի ընթացքում են բացահայտվում, ինչպես, օրինակ, բացահայտվեցին մալայզիական «Բոինգի» կործանման հետ կապված ռուսական հեքիաթներն ու ռուս «անջատողականների» անմարդկային պահվածքը: Որքան էլ ցավալի հնչի պարոն Պուտինին աստվածացնող եւ Ռուսաստանի ամեն մի քայլը արդարացնել ձգտող մեր որոշ հայրենակիցների համար՝ Ռուսաստանն աշխարհի կողմից նորից եւ միանշանակորեն դիտվում է որպես չարիքի կայսրություն, իսկ նրա ԿԳԲ-ական ղեկավարը՝ որպես նորահայտ ֆյուրեր: Ուզենք թե չուզենք, պետք է արձանագրենք նաեւ, որ Հայաստանը միջազգային կառույցներում սատարելով Ռուսաստանին՝ ահռելի բարոյական կորուստներ է կրում, իսկ ուշադիր հայացքից չի վրիպի նաեւ այն, որ արդյունքում շատ շուտ փոխվում է վերաբերմունքը նաեւ այլ՝ պրակտիկ հարթություններում:

Նրանք, ովքեր կարծում են, որ քաղաքականությունն ու բարոյականությունը առնչություն չունեցող հասկացություններ են, կամ նրանք, ովքեր իրավամբ կմատնանշեն երկակի ստանդարտների կիրառումը երկրագնդի բոլոր պետությունների կողմից, կարող են պնդել, որ ոչ մի արտառոց բան տեղի չի ունենում, որ եթե Հայաստանը, առաջնորդվելով իր շահով, քաղաքակիրթ աշխարհի համար ոչ դուրեկան քայլերի է գնում, ապա դա արդարացված է եւ լիովին տեղավորվում է real politic-ի սահմաններում:

Իսկապես, Հայաստանն, օրինակ, չի ճանաչում Աբխազիայի անկախությունը, չնայած անբեկանելի է աբխազ ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը, չնայած որ այդ չճանաչված երկրի բնակչության զգալի մասը հայեր են եւ, ի վերջո, չնայած այն հանգամանքին, որ դա միայն կողջունվեր «ավագ եղբոր» կողմից: Եվ դա հասկանալի է՝ մենք պարզապես չենք կարող ներկա իրավիճակում մեզ թույլ տալ թշնամանալ Վրաստանի հետ: Սա է real politic-ը՝ մենք ամեն գնով պաշտպանում ենք Արցախի մեր հայրենակիցների ինքնորոշման իրավունքը, բայց ձեռնպահ ենք մնում աբխազների, օսերի, չեչենների ինքնորոշման հարցում:

Խնդիրն այն է, որ Հայաստանի հասարակության մտածող մասի համար արդեն վաղուց հասկանալի չեն Սերժ Սարգսյանի արած քայլերի շարժառիթները, տեսանելի չէ ձեռքբերումը՝ նույնիսկ ցինիկ real politic-ի տեսանկյունից: Սեփական ժողովրդին սովամահության մատնած Հյուսիսային Կորեան, օրինակ, իր պրոռուսական դիրքորոշման դիմաց զրոյացրել է 11 միլիարդ դոլար կազմող պարտքը Ռուսաստանին: Տարբեր ժամանակներում Ռուսաստանը ներել է Կուբայի (29 միլիարդ) եւ Սիրիայի (10 միլիարդ) պարտքերը: Արժե՞ հիշեցնել, թե ինչպես վարվեց այդ նույն Ռուսաստանը Հայաստանի ընդամենը 100 միլիոն դոլար կազմող պարտքի հետ: Որեւէ մեկը մոռացե՞լ է, որ մենք աշխարհում միակ երկիրն ենք, որը վճարում է սեփական երկրում այլ երկրի ռազմաբազա հյուրընկալելու համար: Իսկ ամենաթարմ ռեկվիզիցիա՞ն, երբ հանկարծակի հայտնված պարտքի դիմաց ամենացինիկ ձեւով խլվեց «ՀայՌուսգազարդի» մեր փայաբաժինը: Իսկապես, եկեք հասկանանք, հանուն ինչի՞ է Հայաստանը տարվում այս նվաստացումների ու կորուստների ճանապարհով: Հանուն ինչի՞ է մեր երկրի ղեկավարը այդքան շտապում մեզ քարշ տալ դեռ չկայացած եւ մեր երկրին ոչ մի առաջընթաց չխոստացող Եվրասիական միություն: Ի՞նչ տրամաբանությամբ է ղեկավարվում նա, երբ շտապում է ավելի ու ավելի մերձենալ աշխարհի հզորագույն երկրների կործանարար սանկցիաների թիրախ դարձած այդ երկրի հետ: Բավարա՞ր է, արդյոք, Սերժ Սարգսյանի ոչինչ չերաշխավորող հայտարարությունը, թե ժամանակը ցույց կտա, թե ով էր ճիշտ այդ հապշտապ մերձեցման հարցում: Իսկ եթե ժամանակը ցույց տա, որ կոպիտ սխալ եք գործել, ինչպիսին գործեցիք տխրահռչակ Արմենիկումի հարցում, ինչպիսին գործեցիք Հոկտեմբերի 27-ի հետ կապված, երբ ազգային անվտանգության պատասխանատուն էիք: Այդ ո՞ր մեղքի համար պատասխան տվեցիք, կամ պատասխան տալով՝ ինչպե՞ս պետք է փոխհատուցեք երկրին հասցված ահռելի տնտեսական եւ քաղաքական կորուստները:

Այս անպատասխան հարցերն են, որ հուզում են հասարակությանը, թե չէ՝ Ռուսաստանի հետ կապված ամեն ինչ պարզ է՝ ինչպես պարզ է աղյուսի կոնստրուկցիան: Այս օրերին Ուկրաինայի վրա հարձակման հետ կապված՝ հաճախ է մեջբերվում հայտնի ամերիկյան դիվանագետ եւ Ռուսաստանի մասնագետ Ջորջ Կենանի (George Frost Kennan (16.02.1904-17.03.2005)) մի միտք, որը ես փորձեմ շարադրել սեփական, լիարժեքության չհավակնող թարգմանությամբ: Կենանն ասել է. «Ռուսաստանը չունի այլ հարեւաններ՝ բացի թշնամի կամ վասալ պետություններից»:

Մենք, ինչպես եւ Ուկրաինան, Ռուսաստանի թշնամի չենք եղել երբեք: Ի տարբերություն նեղ անձնական շահերով ղեկավարվող մեզ իշխողների՝ չենք ուզում լինել նաեւ վասալ, այս է խնդիրը:

ԿԱՐԱՊԵՏ ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ

30.08.2014թ. Անթիլիաս, Լիբանան «Առավոտ» օրաթերթ 03.09.2014

Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այս հասցեով՝ http://www.aravot.am/2014/09/04/493702/

© 1998 – 2014 Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից

Զվարճալի արաբագիտություն

arabՄինչեւ Լիբանան գալս արաբերենի իմ իմացությունը սհմանափակվում էր հաբիբի (սիրելիս), շուքրան (շնորհակալություն) եւ խամսա (հինգ) բառերով: Առաջին երկուսը չեմ հիշում որտեղից գիտեի, իսկ վերջինը Ղարաբաղի Խամսայի մելիքությունների շնորհիվ: Հետո, իհարկե, շատ ծանոթ բառեր հայտնաբերեցի, որոնք օգտագործվում են նաեւ մեզ մոտ, բայց, կարծում էի, որ թուրքերենից են փոխառված: Դրանց դեռ կանդրադառնամ, իսկ հիմա առաջին արտահայտության մասին, որը գրավեց ուշադրությունս եւ մտածեցի սեռական բնույթի հայհոյանք է: Էլ ի՞նչ կարող էի մտածել երբ, թեկուզ ժպիտով, քեզ կամ կողքինիդ ասում են մերսիկտիր: Պարզվեց նշանակում է շատ շնորհակալ եմ ու ոչ թե մեր սիկտիր է, այլ մերսի քտիր, մերսին էլ մեզ հարազատ ֆրանսիական մերսին է: Մի խոսքով, շատ մերսի, ինչպես սիրում են ասել բուրջհամուդցի հայերը:

Մերսի քտիր-ի առիթով կիսվեմ նաեւ այստեղ գործածվող հայհոյանքների վերաբերյալ ինձ հայտնի դարձած տեղեկությամբ: Հետաքրքիր է, որ այստեղ հայհոյանքի թիրախ է հանդիսանում ոչ այնքան հայհոյանքի հասցեատիրոջ մայրը, որքան քույրը: Այսինքն, եթե մեզ մոտ շատ տարածված է “անբարոյականի զավակ” հայհոյանքը, ապա այստեղ դրա համարժեքը “անբարոյականի եղբայրն” է: Համապատասխանաբար թիրախի սիրասուն մայրիկի նկատմամբ ոտնձգությունները այստեղ փոխարինվում են թիրախի քույրիկի նկատմամբ նույնատիպ ակտով: Այս երեւույթի բացատրությունը դեռ չեմ գտել:

Փոխարենը բացահայտել եմ, որ արաբները վարունգին խիար են ասում, բայց դեռ չեմ պարզել կա, արդյոք, թարս աճած խիար հասկացությունը: Ի դեպ, բադրիջանին էլ համարյա մեզ պես բադինժան են ասում:

Ձեզ շատ ծանոթ եւ ատելի բառ նշեմ՝ ասքյար: Պարզվում է թուրքերը արաբերենից են փոխառել այս բառը ու ատելի թուրք ասքյարի փոխարեն կարող է լինել, այստեղ մեծ հարգանք վայելող, լիբանանցի ասքյարը: Բանակին եւ բանակայիններին այստեղ իսկապես հարգում են: Օրինակ վարորդները, երկրի ճանապարհներին տեղակայված բազմաթիվ բլոկ-պոստերին մոտենալիս, իջեցնում են լուսամուտի ապակին եւ հարգալից բարեւում ավտոմատավոր պարեկին՝ մարհաբա վաթան (բարեւ հայրենիք): Վաթանն էլ երեւի ինձ պես կարծում էիք թուրքերեն բառ է:

Հիմա վատ բան եմ ասելու, ե՛ւ հայաստանցիներիս, ե՛ւ լիբանանցիների հասցեին: Փնթի ենք ու փնթի են: Գուցե մայրաքաղաքները համեմատելիս Երեւանցիներն ավելի մաքրասեր դուրս գան, բայց երբ հիշում եմ, թե ինչպիսի խոզանոցի ենք վերածում Սեւանի ափերը, հավասարության նշանը հաստատուն է մնում: Ու, երեւի այդ է պատճառը, որ աղբին այստեղ էլ, մեզ մոտ էլ, զիբիլ են ասում:

Նշեմ, որ նույն անմաքրասիրությունն ունեն լիբանանցիները իրենց լեզվի նկատմամբ: Երեւի պատճառն այն է, որ զուտ արաբական դպրոց Լիբանանում համարյա չկա՝ բացի լեզու, պատմություն, աշխարհագրություն առարկաներից, մնացած բոլոր առարկաների ուսուցանումը կամ ֆրանսերեն է, կամ էլ անգլերեն: Ի դեպ, նույն պատկերն է հայկական դպրոցներում: Արդյունքում խոսակցական լեզուն լեցուն է անգլերենից ու ֆրանսերենից փոխառություններով: Բեյրութում ամեն քայլափոխի կարող ես լսել՝ բոնժուղ (բարեւ), յալլա բայ (լավ, ցտեսություն) եւ այլն: Յալլան, գիտեք, մենք էլ ենք երբեմն օգտագործում, “բայն” էլ անգլերեն ցտեսությունն է՝ bye: Շատ տարածված դիմելաձեւ է “սորրին” (sorry)` յանի ներողություն: Յանի բառն էլ նույն իմաստն ունի, ինչ խոսակցական հայերենում:

Մուալիմ բառը գիտեի ադրբեջաներենից՝ ուսուցիչ նշանակությամբ: Այստեղ դա տղամարդկանց  դիմելու շատ տարածված ձեւ է, թարգմանվում է որպես վարպետ, բայց այդպես դիմում են նույնիսկ խանութի դեռահաս վաճառողին:

Իսկ գիտե՞ք ինչ են գոռում օրինախախտ վարորդի հետեւից զայրացած հետիոտները: Հայվեն, այսինքն հայվան, անասուն:

Խալաս (վերջ), այսօր այսքանը :)

Կ. Ռուբինյան

Անթիլիաս, 12.08.2014թ.

 

Խնդրում եմ առանց հեղինակի թույլտվության ոչ մի տեղ չհրապարակել:

 

Մեկ միլիարդ Լիբանանի՞ն, թե՞ Հարիրիին

Աբդուլլահ բին Աբդուլ Ազիզ

Աբդուլլահ բին Աբդուլ Ազիզ

Նախորդ հրապարակման մեջ անդրադարձել էի Սաուդյան Արաբիայի թագավոր Աբդուլլահ բին Աբդուլ Ազիզի Լիբանանի բանակի համար տրամադրած թագավորական, մեկ միլիարդ դոլար նվերին: Աշխարհի բոլոր խոշոր լրատվամիջոցները հայտնեցին Լիբանանի հյուսիս-արեւելյան Աարսալ բնակավայրի վրա իսլամ ծայրահեղական խմբավորումների հարձակման ու դրա արդյունքում երկրում ստեղծված վտանգավոր կացության մասին: Թեեւ բանակային իշխանությունները հայտնեցին ահաբեկիչների հարցերը արագ լուծելու իրենց  բավարար ներուժի մասին, սակայն զուգահեռաբար տարբեր պաշտոնյաներ նշում էին կառավարական բանակի հնացած սպառազինության եւ թերզինվածության մասին: Այնպես որ նվերը ե՛ւ ժամանակին էր ե՛ւ տեղին:

Սակայն նոր մանրամասներ եւ զարգացումներ ի հայտ եկան, որոնց մասին Լիբանանից դուրս դեռ քչերն են տեղյակ…

Ի սկզբանէ նվերը միանշանակ չընկալվեց, քանի որ, համաձայն բազմաթիվ աղբյուրների, նույն Սաուդյան Արաբիան է կանգնած Աարսալը գրաված, իսկ հիմնականում Սիրիայում եւ Իրաքում կառավարական զորքերի դեմ կռվող “Ժաբհատ ալ-Նասրայի” եւ “Իրաքի եւ Լեւանտի իսլամական պետության” սուննի խմբավորումների թիկունքին: Իսկ հիմա պարզվում է, որ Սաուդիտ թագավորը այդ մեկ միլիարդի տնօրինումը վստահել է ոչ թե Լիբանանի կառավարությանը այլ նախկին վարչապետ, Լիբանանի սուննիների “Ապագա” շարժման նախկին նախագահ, 2011 թվականից ի վեր Ֆրանսիայում բնակվող Սաադ Հարիրիին (Saad-eddine Rafic Al-Hariri): Այո, այո 2005-ին Բեյրութի կենտրոնական փողոցներից մեկում ահաբեկիչների տեղադրած ռումբի պայթունից իր զրահապատ մեքենայի մեջ զոհված Ռաֆիկ Հարիրիի որդին է:

Սաադ Հարիրի

Սաադ Հարիրի

Թագավորական նվերի մասին հայտարաելուց երկու օր անց, օգոստոսի 8-ի առավոտյան, երեք տարուց ի վեր Լիբանանից “անվտանգության նկատառումներով” բացակայած Սաադ Հարիրին հայտնվեց Լիբանանում՝ Լիբանանի բանակին օգնելու առաքելությամբ:

Սաադն արդեն իսկ հանդիպել է Լիբանանի վարչապետ, նույնպես սուննի Թամամ Սալամի (Tammam Salam) հետ, ողջույնի ու բարի գալուստի զանգեր ստացել բազմաթիվ բարձրաստիճան լիբանանյան պաշտոնյաներից: Բնականաբար ոգեւորություն է տիրում նաեւ Լիբանանի սուննի համայնքում, ուր դեռ հստակ չիմանալով թե ինչքան ժամանակով է ժամանել իրենց երբեմնի առաջնորդը, լուրջ հույսեր են կապում նրա հետ:

Ինքը Հարիրին առայժմ խուսափողական է պատասխանում ինդմիշտ վերադառնալու վերաբերյալ լրարողների հարցերին:

Իսկ թե ինչպես է տնօրինելու Հարիրին սաուդյան միլիարդը, ինչ մեխանիզմներով են գնումներ արվելու լիբանանյան բանակի համար, որքանով է ծառայեցվելու այդ տնօրինումը  իր եւ սուննի համայնքի ուժեղացմանն ու շիաների Հզբոլլահի հետ մրցակցության թեժացմանը, ժամանակը ցույց կտա:

Առայժմ կարող ենք արձանագրել, որ միլիարդատեր, ի դեպ Սաուդյան Արաբիայում ծնված, ԱՄՆ Ջորջթաունի համալսարանն ավարտած Սաադ Հարիրիի վերադարձը Լիբանան աշխուժացրել է լիբանանյան քաղաքական անցուդարձը: Իսկ բանակին օգնելու համար նախատեսված սաուդյան փողերը, ոչ թե իշխանություններին, այլ էմիգրացիայում գտնվող անհատի միջոցով հատկացնելը, հերթական ապացույցն է, առ այն որ ամեն ինչ չէ, որ մաքուր է Սաուդիտներ-Լիբանան հարաբերություններում:

Կ. Ռուբինյան

Անթիլիաս, 08.08.2014թ.

 

Խնդրում եմ առանց հեղինակի թույլտվության ոչ մի տեղ չհրապարակել:

  • Այցելուների քարտեզ