«Կարեւորի մասին». հարցազրույց Կարապետ Ռուբինյանի հետ

Իշխանության լռությունն ու անգործությունը լարվածության պատճառ

Հարթակ հաղորդաշարի հյուրի՝ ԱԺ նախկին փոխխոսնակ Կարապետ Ռուբինյանի հետ քննարկել ենք Գյումրիի սպանդից հետո տեղի ունեցած բողոքի ակցիաների, ոստիկանության գործողությունների ու ոճրագործության քաղաքական հետևանքների խնդիրը: Կարապետ Ռուբինյանը մեկն է այն երկու տասնյակ քաղաքացիներից, ովքեր հունվարի 15-ին բերման են ենթարկվել Ազատության հրապարակի խաղաղ ցույցի ժամանակ:

http://www.lragir.am/index/arm/0/debate/view/109180

Անցնող տարվա ամենադրական եւ ամենաբացասական երեւույթները

Karapet-Rubinyan-2-2Երկրային կյանքը օրերի, ամիսների ու տարիների տրոհելը պայմանականություն է` զուտ արեւի նկատմամբ մեր երկրագնդի մշտապես փոփոխվող դիրքով պայմանավորված: Իրականում կյանքն անընդհատ է, եւ այդ տրոհումներն ընդամենը օգնում են մեզ պլանավորել հետագա անելիքներն ու ամփոփել նախկինում արվածը: Տարեմուտի ամփոփումներն են առանձնապես տարածված, ուստի դա եմ հիմա անելու: Ավելի ճիշտ՝ կփորձեմ անդրադառնալ անցնող տարվա երկու, ըստ իս, ամենադրական եւ ամենաբացասական երեւույթներին:
Չգիտեմ, կպահպանվի ամբողջ տարվա կտրվածքով առաջին 9 ամիսներին մեր երկրում արձանագրված ծնելիության աճը, բայց որ դա 2014-ին հասարակական կյանքում ինձ ուրախացրած ամենանշանակալի երեւույթն է` փաստ է: Մասնագետ չեմ, որպեսզի վերլուծեմ երեւույթի խորքային պատճառները, իսկ եղածը օրվա հացկատակ իշխանությունների հմուտ կառավարման արդյունք համարելու համար պետք է առնվազն Շարմազանով լինեի: Այս հարցում շատ մեծ նշանակություն ունեն երիտասարդ զույգերի` միջավայրով պայմանավորված պատկերացումներն ու ստերեոտիպերը` ընտանիքում երեխաների քանակի վերաբերյալ: Ուստի, սիրելի հայրենակիցներ, երիտասարդ զույգերի պապիկ-տատիկներ ու ծնողներ-բարեկամներ, օգտվելով դրական տեղաշարժի միտումներից՝ եկեք գալիք տարում համատեղ ուժերով, խրատներով ու հորդորներով փորձենք փոխել 1-2 երեխայով բավարարվելու` մեզանում ձեւավորված ազգակործան ստերեոտիպը: Ցավում եմ, որ համարժեք արձագանք չգտավ Հայոց մեծ եղեռնի հարյուրամյակի տարում մեկական հավելյալ զավակ ունենալու` հայ ընտանիքներին ուղղված գործարար Խաչատուր Սուքիասյանի ամիսներ առաջ արված կոչը: Բայց դեռ ուշ չէ, եւ միանգամայն հնարավոր է գալիք տարում հայրենասիրական շարժման վերածել հարգարժան գործարարի կոչը: Լավ կլիներ հենց Սուքիասյանը նախաձեռներ նույնանուն հիմնադրամի ստեղծումը եւ, ընդգրկելով այլ գործարարների ու գաղափարի նվիրյալների, առաջ տաներ գործը:
Առիթն օգտագործելով եւ որպես վերը ասածներիս ամրապնդում՝ թույլ տվեք զեկուցել, որ անցնող տարում 57 տարեկանում երրորդ երեխան ունեցա` վերջապես փակելով առնվազն 3 երեխա ունենալու իմ քաղաքացիական պարտքը երկրիս առջեւ ու պարգեւելով ինձ նաեւ աղջիկ ունենալու անսահման բերկրանքը: Ինչպես ասում են, տարոսը ձեզ:
Իսկ հիմա բացասականի մասին: Դժվար է ընտրելն ու ամենաբացասականն առանձնացնելը: Այսօրվա բոլոր հայտնի բացասական երեւույթները` երկրի ամայացումն ու ինքնիշխանության մսխումը, տնտեսական կոլապսը, ահագնացող աղքատացումը, իշխանության եւ համակարգային ընդդիմության մտավոր դեգրադացիան, սրանք բոլորը, իրենց փոխկապակցվածությամբ հանդերձ, հետեւանքներ են: Բուն պատճառը հայտնի է` Սերժ Սարգսյանը, մեր թողտվությամբ, յուրացրել է իշխանությունը երկրում եւ իր կրթական ու մտավոր մակարդակին հարիր ձեւավորել է առաջընթացի ոչ մի հույս չներշնչող մի ռեժիմ, որի համար օրինականությունը, ժողովրդավարությունը, սոցիալական արդարությունը ոչ միայն արժեքներ չեն, այլեւ իրենց անմիտ, բայց ցոփ ու շվայտ կյանքին անմիջականորեն սպառնացող վտանգներ:
Ուստի ինձ համար 2014-ի ամենաբացասական երեւույթը Սերժ Սարգսյանն է, որից 2015-ին բարի ազատում եմ մաղթում մեզ բոլորիս:
Մաղթում եմ նաեւ, որ Նոր տարում նոր, երիտասարդ, կրթված, Սովետի փտած կաղապարներով չբեռնված, աշխարհին հպարտությամբ ներկայացող ու նրա հետ հավասարի վստահությամբ խոսող, անշուշտ՝ բազմազավակ ու հայրենիքին նվիրված անհատներ դուրս գան մեր երկրի քաղաքական թատերաբեմ ու միավորվելով՝ վերջապես դուրս բերեն մեզ այս ճահճից:
Շնորհավոր գալիք Նոր տարին:
ԿԱՐԱՊԵՏ ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ
«Առավոտ» օրաթերթ 24.12.2014

Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այս հասցեով՝ http://www.aravot.am/2014/12/25/527893/

© 1998 – 2014 Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից

Realpolitik հաղորդաշարի հյուրն է ՀՀՇ վարչության անդամ Կարապետ Ռուբինյանը

«Դեմ առ դեմ»` Կարապետ Ռուբինյան եւ Մանվել Բադեյան

Լավ կլիներ, որ մեր վետերանները չներքաշվեին քաղաքականության մեջ

Այլ պետական հոգածության ներքո վայելեին իրենց վաստակած փառքն ու հանգիստը
Օտոլարինգոլոգի եւ կինոլոգի դափնիներին հավակնող ՀՀ ոստիկանության զորքերի հրամանատար Լեւոն Երանոսյանին ծանոթ չեմ, ուստի չեմ կարող դատել նրա` շան ձագերի նմանությամբ մարդու ականջները կտրելու ունակությունների մասին: Մեր մեջ ասած՝ Սերժ Սարգսյանի եւ ոստիկանության պետի բարեկամական նկատողությանն արժանացած սույն «ազգային գեներալի»՝ մամուլում հրապարակված հոխորտանքն էլ, ավելի շուտ, պրակտոլոգիայի ոլորտից էր: Գերագույն գլխավոր հրամանատարի «թասիբին մեռածի» իր պայծառ կերպարն ամբողջացավ Արցախի ազատագրված տարածքների անտառային պաշարները եւ ոռոգման համակարգերը թալանելու, ինչպես նաեւ ներկայում տարբեր բիզնեսների մեջ ներքաշված լինելու մասին մամուլում հրապարակված տեղեկություններով: Բա հենց այդպիսին պետք է լինի Սարգսյանի ռեժիմում կարեւոր տեղ զբաղեցնող պաշտոնյան:
Ի տարբերություն Երանոսյանի՝ ոչ շատ լավ, բայց ճանաչում եմ «Արաբոյի» Մանվելին ու Ապարանի ջոկատի հրամանատար Ռազմիկին: Ճանաչում եւ հարգում եմ նրանց անցած ռազմական ուղին ու Սարգսյանի հանցավոր ռեժիմի հետ չհաշտվելու, դեմն անձնուրացորեն պայքարելու նրանց երեկվա ու այսօրվա կեցվածքը:
Հրազդանի ձորի ռեստորաններից մեկում այս երկու` հակադիր բեւեռներից եկող կերպարների հանդիպման տխուր վերջաբանն ավելորդ անգամ ապացուցում է, որ «զենքի եղբայրությանը» վաղուց, գուցե 1999-ի Հոկտեմբերի 27-ից ի վեր, եկել է փոխարինելու շահերի բախումը: Այնպես որ՝ սին են կռված տղերքի լիակատար համախմբման մասին երազանքները: Տրոհումն ըստ քաղաքական ճամբարների կամ ըստ անձնական ու պետական շահեր հետապնդողների անխուսափելի է:
Լավ կլիներ, իհարկե, որ մեր վետերանները` որպես կվազիուժային ենթահանրույթ, ընդհանրապես չներքաշվեին քաղաքականության մեջ ու պետական հոգածության ներքո վայելեին իրենց վաստակած փառքն ու հանգիստը: Սակայն հայտնի է, որ երկրապահներին քաղաքականության մեջ ներքաշելու ավանդույթը նույնպես տասնամյակների պատմություն ունի:
Պարզ է, որ մի փոր հաց ուտելու համար չէին հանդիպել փոխոստիկանապետն ու «եռյակին» համակրող ազատամարտիկների նորաստեղծ միության երկու ակտիվիստները: Եթե դիտարկենք աղմուկ հանած այդ ռեստորանային միջադեպը ոչ թե Սերժ Սարգսյանի չեղած պատիվը վիրավորելու ու մյուս կողմից՝ բռնություն կիրառելով պաշտպանելու տեսանկյունից, այլ «եռյակ»-իշխանություն հակամարտության ծավալման տրամաբանությամբ, ապա շատ ավելի լավատես կլինեի, եթե իմանայի, որ Ռազմիկն ու Մանվելն են նախաձեռնել հանդիպումը, որպեսզի ինչ-ինչ ձեւերով կամ երաշխիքներ տալով փորձեին դեպի համաժողովրդական պայքարի կողմ քաշել թալանչի գեներալին կամ գոնե ապահովեին նրա` որպես ներքին զորքերի հրամանատարի չեզոքությունը: Ցավոք, ըստ վկայությունների, գործ ունենք հակառակի հետ` գեներալն է փորձել չեզոքացնել ռեժիմի դեմ պայքարողներին, ինչն ամենեւին չի վկայում «համաժողովրդական պայքարի» արդյունավետ ընթացքի ու նախաձեռնողականության մասին:
Ի դեպ, ռեժիմի դեմ իրական պայքարի տեսանկյունից շատ ավելի իրատեսական ու արդյունավետ է թվում ոչ թե ռեժիմի բութ մահակ հանդիսացող ուժային կառույցների ղեկավարների վրա աշխատելը, այլ միջին ու շարքային անձնակազմի հետ տարվող աշխատանքն ու քարոզչությունը: Ռեժիմի ուժային բարձրագույն ղեկավարներին դժվար եւ անիրատեսական է նոր պաշտոններ ստանալու հեռանկարով գայթակղելը:
Հեղափոխական ժամանակներում թալանածի ու դիրքի պահպանության երաշխիքներ տալն իսկ առանձնապես վստահություն չի ներշնչի, եթե, իհարկե, խոսքը չի գնում թալանչիների նոր դաստայով, այլ ռեժիմ ձեւավորելու մասին: Իսկ միջին օղակներն ու շարքային անձնակազմը շատ ավելի մոտ են ժողովրդին, եթե հենց ժողովուրդը չեն: Նրանց, որ ամենօրյա վկաներն են իրենց ղեկավարների արած ապօրինությունների ու թալանի, հասկացնելը, որ չի կարելի կրակել սեփական ժողովրդի վրա, որ X ժամին պետք է պարզապես հրաժարվել վերադասների հանցավոր հրամանները կատարելուց, շատ ավելի հեշտ է:
ԿԱՐԱՊԵՏ ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ
«Առավոտ» օրաթերթ 17.12.2014

Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այս հասցեով՝ http://www.aravot.am/2014/12/18/525851/

© 1998 – 2014 Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից

Հայաստանը կամովի՞ն է անդամակցում Եվրասիական միությանը

Իշխանական ու արդեն, կարելի է ասել, ոչ իշխանական, բայց թունդ պրոիշխանական խորհրդարանական ուժերը գալիս են ամրապնդելու այդ սուտը
Դեռեւս 2012 թվականի դեկտեմբերին ԱՄՆ այն ժամանակվա պետքարտուղար Հիլարի Քլինթոնը Դուբլինում կայացած իր մամուլի ասուլիսի ժամանակ բաց տեքստով հայտարարեց, որ Միացյալ Նահանգները փորձում է թույլ չտալ Ռուսաստանին տնտեսական ինտեգրացիայի քողի ներքո նոր վարկածով Խորհրդային Միություն ստեղծել: «Հիմա քայլեր են ձեռնարկվում տարածաշրջանի վերախորհրդայնացման ուղղությամբ: Անվանումը այլ կլինի՝ Մաքսային միություն, Եվրասիական միություն կամ նման մի այլ բան: Բայց եկեք չխաբվենք: Մենք գիտենք՝ որն է դրա նպատակը, եւ փորձում ենք գտնել գործուն միջոցներ այդ բանը կանխելու կամ դանդաղեցնելու համար»:
Թարգմանությունն իմն է եւ կարող է խիստ աուտենտիկ չլինել, բայց իմաստը հստակ է՝ Միացյալ Նահանգները զգուշացրեց Ռուսաստանին եւ մնացյալ աշխարհին, որ տեղյակ է պարոն Պուտինի իրական մտադրությունների մասին, ու հայտնեց, որ ձգտելու է արգելափակել դրանց իրագործումը:
Գտա՞վ, արդյոք, պարոն Օբամայի վարչակազմը իր փնտրած գործուն միջոցները: Դատելով այն բանից, թե ինչ աջակցություն ստացան, ավելի ճիշտ՝ չստացան հայաստանյան ժողովրդավարական ու անկախական ուժերը ԱՄՆ-ից, կամ ինչպես արձագանքեց Օբամայի վարչակազմը հերթական անգամ խայտառակ խախտումներով անցած ու կեղծված մեր ընտրություններին՝ ոչ: Ռուսաստանի լիակատար խամաճիկ դարձած Հայաստանի այսօրվա տխուր վիճակից դատելով էլ՝ ոչ: Գումարեք սրան Ղրղըզստանի «Մանաս» օդուժի բազայից ՆԱՏՕ-ի հեռանալը, Վրաստանում ամերիկացիների լավագույն բարեկամ Սաակաշվիլիի նկատմամբ հետապնդումները:
Թվում է՝ հետխորհրդային երկրներին ներգրավող Արեւելյան գործընկերության եւ եվրաասոցացման սահուն գործընթացները բարեհոգի թմբիրի մեջ էին պահում ամերիկացիներին: Արդյունքում, ըստ էության, ԱՄՆ-ը ոչինչ չուներ հակադրելու Պուտինի կոպիտ ճնշման տակ Սարգսյանի ու Յանուկովիչի՝ Եվրաասոցացումից վերջին պահին «թռնելուն»: Եթե չլիներ Յանուկովիչի կոռումպացված իշխանության դեմ ուկրաինացի հայրենասերների ապստամբությունը եւ հերոսական պայքարը, ԱՄՆ-ին ոչինչ չէր մնա անելու՝ բացի կատարվածի հետ համակերպվելուց, ինչպես համակերպվեց մեր դեպքում: Իսկ ահա դեպքերի հետագա զարգացումը՝ Ռուսաստանի կողմից Ղրիմի բռնազավթումն ու ներխուժումն Արեւելյան Ուկրաինա, հնարավորություն տվեցին Միացյալ Նահանգներին լիովին իրականացնելու խոստացվածը: ԱՄՆ-ի եւ նրա գլխավորած քաղաքակիրթ ու զարգացած երկրների լայն կոալիցիան գործուն պատժամիջոցների է ենթարկել Ուկրաինայի արեւելքում կրակն ընկած պուտինյան ռեժիմին: Միացյալ Նահանգները իր պաշտպանության տակ է վերցրել Եվրաասոցացման պայմանագրեր ստորագրած Ուկրաինային, Վրաստանին եւ Մոլդովային՝ հայտարարելով նրանց իր դաշնակիցները: Արդյունքում խորը տնտեսական ճգնաժամում հայտնված Ռուսաստանը ոչ միայն զրկվելու է հարեւան երկրներին ահաբեկելու ու իր հետադիմական օբոզին բռնակցելու հնարավորությունից, այլեւ մեծ պրոբլեմների առջեւ է կանգնել արդեն իսկ օբոզին կցված Բելառուսի եւ Ղազախստանի հետ հարաբերություններում:
Այլ է վիճակը Հայաստանում: Սերժ Սարգսյանը, չնայած ակնհայտ իրողությանը, գերի ընկած վերջին բոլշեւիկի համառությամբ պնդում է, թե Հայաստանը կամովին է անդամակցում Եվրասիական միությանը: Խորհրդարանում միությանը անդամակցելուն միահամուռ կողմ քվեարկած մեր իշխանական ու արդեն, կարելի է ասել, ոչ իշխանական, բայց թունդ պրոիշխանական խորհրդարանական ուժերը գալիս են ամրապնդելու այդ սուտը՝ զրկելով Հայաստանին աշխարհի հզորագույն երկրների կողմից պաշտպանության նույնիսկ տեսական հնարավորությունից, կամովին դարձնելով երկիրը նույն այդ հզորագույն երկրների՝ ամենեւին ոչ իրեն ուղղված պատժամիջոցների թիրախ: ՀՀԿ, ԲՀԿ, ՀԱԿ, ՀՅԴ, ՕԵԿ ալյանսը Ազգային ժողովում իր ամոթալի քվեարկությամբ վերջակետ դրեց պուտինյան մեռելածին միությանը Հայաստանի անդամակցության շրջելի-անշրջելի լինելու ներհայաստանյան բանավեճին: Սակայն միջազգային ձեւաչափով նույն բանավեճը շարունակվելու է, պարզապես դա արդեն մեզ հետ կապ չի ունենա, խնդիրը լուծվելու է առանց մեզ, մենք դրան հետեւելու ենք ռուսական քրջոտ օբոզի միջից՝ ըմբոշխնելով գահավիժման բերկրանքը:
ԿԱՐԱՊԵՏ ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ «Առավոտ» օրաթերթ 10.12.2014Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այս հասցեով՝ http://www.aravot.am/2014/12/11/523606/

© 1998 – 2014 Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից

Արցախի անկախության ճանաչումը ներկայացվում է որպես ամենաբարդ խնդիր

Այն դեպքում, երբ Ադրբեջանն ինքը բազմաթիվ հարմար առիթներ է տվել ճանաչման համար
Քսանհինգ տարի առաջ՝ 1989թ. դեկտեմբերի 1-ին, ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի եւ ԼՂԻՄ Ազգային խորհրդի համատեղ որոշմամբ Հայաստանի Հանրապետությունն ու Արցախը վերամիավորվեցին: Ու թեեւ դրանից քիչ անց՝ 1990թ. հունվարի 10-ին ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահությունը, վերադասության իրավունքով, չեղյալ հայտարարեց այդ որոշումը, այնուհետեւ 1991-ի սեպտեմբերի 2-ին Լեռնային Ղարաբաղը հռչակեց իր անկախությունը, իսկ սեպտեմբերի 21-ին Հայաստանում, առանց Արցախի բնակչության մասնակցության, անցկացվեց Անկախության հանրաքվե, վերամիավորման մասին այդ պատմական որոշումը թերագնահատել պետք չէ՝ այն դեռ կարող է ունենալ ոչ միայն պատմական արժեք:
Նախ՝ այդ որոշումը շատ խոսուն ապացույցն է այն իրողության, որ, օգտվելով գորբաչովյան «պերեստրոյկայի» ընձեռած հնարավորությունից, Լեռնային Ղարաբաղի ժողովուրդը միացման հարցն արծարծել եւ Խորհրդային Հայաստանի հետ համատեղ փորձում էր լուծել խաղաղ, զուտ օրենսդրական ճանապարհով: Ինչպես արձագանքեցին դրան Բաքուն ու Մոսկվան՝ հայտնի է:
Որոշումը նաեւ ներկա եւ ապագա սերունդների համար ամրագրում է այն պարզ եւ հստակ նպատակը, որի համար սկսվեց 88-ի՝ իր նախադեպը չունեցող հայոց համազգային շարժումը:
Եվ երրորդն, ըստ իս, այն է, որ այդ որոշման առկայությունը, որպես հնարավոր երկընտրանք ԼՂՀ անկախության ճանաչման ներկայում որդեգրված ուղու, անհրաժեշտ պահին լրացուցիչ ճկունություն կարող է ապահովել հայկական կողմերի համար:
Մինչ այժմ էլ երբեմն հնչում են տեսակետներ, որ սխալ էր դեկտեմբերի 1-ի որոշման տրամաբանությունից հետ կանգնելն ու ազգերի ինքնորոշման միջազգային իրավունքը հիմք ընդունելով, Արցախի անկախությունը հռչակելով՝ խնդրի լուծում որոնելը: Նույնիսկ դավաճանության եւ խնդիրը միտումնավոր փակուղի մտցնելու մասին են խոսում: Նման գնահատականներ տարածողներին երեւի արժե պարբերաբար հիշեցնել անկախության հռչակման ուղին ընտրելու իրական դրդապատճառների մասին: Առաջինն այն է, որ 1991-ի օգոստոսի 30-ին Ադրբեջանը հռչակեց իր դուրս գալը ԽՍՀՄ կազմից, եւ գործող խորհրդային օրենսդրության համաձայն՝ դե յուրե նրա կազմում գտնվող ինքնավարությունը՝ ԼՂԻՄ-ը, սեփական հանրաքվե անցկացնելու իրավունք ձեռք բերեց, ինչն էլ իրագործեց, եւ արդյունքում մենք ստացանք ամենակարեւոր հաղթաթղթերից մեկը՝ Լեռնային Ղարաբաղը ձեռք է բերել իր անկախությունը անթերի իրավական հիմքով՝ ԽՍՀՄ գործող օրենսդրության տառին ու ոգուն համապատասխան:
Մյուս կարեւոր հանգամանքն այն է, որ քաղաքակիրթ աշխարհը հեշտ, հաճախ նաեւ համակրանքով է ընկալում ազգերի՝ անկախության համար պայքարը, հանդուրժում է չճանաչված կամ մասնակիորեն ճանաչված պետությունների գոյությունը: Դրա վառ օրինակն է ԱՄՆ-ի կողմից Արցախին տարեցտարի հատկացվող օգնությունը: Բայց, ինչպես սակավաթիվ նախադեպերն են վկայում (Իրաքի կողմից Քուվեյթի գրավումը, Ռուսաստանի կողմից Ղրիմի զավթումը), չի հանդուրժում միավորումը կամ կցումը եւ անմիջապես գնահատում է որպես անեքսիա՝ դրանից բխող ծանր հետեւանքներով:
Այս իրողությունից ելնելով է, որ Կոսովոն ոչ թե ձգտեց միանալ «մայր» Ալբանիային, այլ անկախություն հռչակեց: Նույնն է Հյուսիսային Կիպրոսի եւ Թուրքիայի պարագայում: Այնպես որ՝ վերոշարադրյալի կոնտեքստում, (1) Արցախի անկախանալու, (2) անկախության միջազգային ճանաչմանը հասնելու ու դրանից հետո միայն (3) Հայաստանի հետ միավորվելու ուղին առկա պայմաններում միակ տրամաբանականն է թվում: Այլ հարց է, թե անկախություն հռչակելուց հետո ինչպես են Հայաստանի եւ Արցախի իշխանությունները հաղթահարում այդ ուղին:
Ցավոք, անցած ավելի քան 20 հարաբերականորեն խաղաղ տարիների ընթացքում ոչ միայն չի հաջողվել քայլ կատարել դեպի Արցախի ճանաչումն ու միջազգային իրավունքի սուբյեկտ դառնալը, այլեւ մեր իսկ անմիտ ու հանցավոր գործողություններով տորպեդահարել ենք ընտրված ուղին ու կոնցեպցիան:
Ի՞նչ էր, եթե ոչ ընտրված կոնցեպցիայի տորպեդահարում Արցախի նախագահի նշանակումը Հայաստանի վարչապետ ու այնուհետեւ, Սահմանադրության կոպիտ ոտնահարումով, նրան «ընտրելը» երկրի նախագահ: Իսկ այնուհետեւ, մասամբ որպես դրա հետեւանք, Արցախին Մինսկի խմբի շրջանակներում ընթացող բանակցությունների սեղանից հեռացնե՞լը: Իսկ տասնյակ հարյուրներով ղարաբաղցիներ բերելը Հայաստան ու մեծ ու փոքր պաշտոնների նշանակե՞լը: Դրանո՞վ ենք ամրապնդել Արցախի անկախությունը: Տխուր է, բայց ստացվում է, որ մենք ինքներս ոչ միայն չենք ճանաչում, այլեւ չենք հարգում, ոտնահարում ենք Արցախի անկախությունը:
Հայաստանի կողմից Արցախի անկախության ճանաչումը մեզ ներկայացվում է որպես ամենաբարդ խնդիր, եւ այն ոչ մի կերպ չի լուծվում: Ինչո՞ւ ենք համառորեն խուսափում, այն էլ այն դեպքում, երբ անցած տարիների ընթացքում Ադրբեջանն ինքը բազմաթիվ հարմար առիթներ է տվել ճանաչման համար: Չէ՞ որ ակնհայտ է՝ Հայաստանը չի կարող Արցախի ճանաչման ուղղությամբ ակտիվ արտաքին քաղաքականություն վարել, եթե ինքն է խուսափում ճանաչել:
Մեզ ասում են, թե Արցախի անկախությունը ճանաչելու դեպքում Ադրբեջանը պատերազմ կսկսի: Եղբայր, Ադրբեջանը պատերազմ կսկսի ցանկացած դեպքում՝ անկախ մեր ճանաչել-չճանաչելուց, միայն մի պայմանով՝ պետք է համոզված լինի, որ կհաղթի: Մեզ նաեւ ասում են, որ ճանաչելու դեպքում էլ քննարկելու բան չի մնա Մինսկի խմբի շրջանակներում: Է, չի մնա՝ չենք քննարկի: Ադրբեջանին անկախ Արցախի հետ քննարկելու հազար հարց կմնա՝ թող քննարկեն: Այստեղ մենք էլի մոռանում ենք, չենք հարգում ի սկզբանե որդեգրված կոնցեպցիան: Հակամարտության կողմը Արցախն է, անկախացել է Արցախը, Ադրբեջանը պատերազմը հրահրել է Արցախի, ոչ թե մեր դեմ: Մենք ներքաշված կողմ ենք միայն ու մեծ հաշվով Ադրբեջանի հետ քննարկելու բան չունենք:
Մեր իշխանությունները ինքնախաբեությամբ եւ հասարակությանը մոլորեցնելով են զբաղված, երբ առանց Արցախի դե յուրե ճանաչման խոսում են այլ երկրների կողմից ճանաչման ուղղությամբ գործադրվող ինչ-որ ջանքերի մասին: Այդ ջանքերն իրականում կամ չկան, իսկ եթե կան էլ, ապա խղճուկ են եւ, բնականաբար, անարդյունք: Փորձենք վերլուծել Սերժ Սարգսյանի վարած արտաքին քաղաքականության մի փոքրիկ՝ համեմատաբար թարմ դրվագ: Երեւան էր եկել Սերբիայի նախագահ Տոմիսլավ Նիկոլիչը: Ի՞նչ դիրքորոշում ունի Հայաստանը արդեն 108 երկրների կողմից ճանաչված Կոսովոյի անկախության հարցում: Լիովին պրոսերբական՝ չենք ճանաչում եւ վերջ: Դա այն դեպքում, երբ Կոսովոյի նախադեպը (թողնենք մի կողմ պատմական արդարությունն ու ռոմանտիկան) մեզ համար միայն դրական նշանակություն ունի: Այն դեպքում, երբ հանգիստ կարող ենք բանակցել ալբանական երկու պետությունների հետ՝ Կոսովոյի ճանաչման դիմաց նրանց կողմից Արցախի ճանաչման հարցը: Կարող ենք նաեւ բանակցել սերբերի հետ՝ Կոսովոյի չճանաչման դիմաց նրանց կողմից Արցախը ճանաչելը: Բայց ոչ: Մեր երկրի փաստացի ղեկավարը սկզբունքային է համարում այս հարցում Հայաստանի որդեգրած, մեզ ոչինչ չտվող, կոշտ, պրոսերբական, իսկ իրականում անմիտ-պրոռուսական դիրքորոշումը: Փոխարենն ի՞նչ ենք ստանում: «… մենք գնահատում ենք Սերբիայի հավասարակշռված մոտեցումը ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործընթացի մասով եւ աջակցությունը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների ջանքերին»,- ասել է Սերժ Սարգսյանը:
Հիմա դուք ասեք՝ նման «սկզբունքային» դիրքորոշմամբ, բերված ոչինչ չասող նախադասությամբ, որով կարելի է բնութագրել աշխարհի երկրների ճնշող մեծամասնության վերաբերմունքը Արցախի խնդրին, Սերժ Սարգսյանը որեւէ ջանք գործադրո՞ւմ է Արցախի ճանաչման ուղղությամբ, թե՞ իր անգործությամբ կամ Ռուսաստանի քաղաքականության ֆարվատերում անկամ լողալով՝ խանգարում է դրան: Մի միտք էլ ու վերջ: Նույնիսկ իրենց շեֆերի՝ ռուսների տխմար փորձը չեն կիրառում: Ի սեր Աստծո, նման բանի կոչ չեմ անում, բայց կարող էին, չէ՞, իրենց թալանածից կամ, լավ, բյուջեից մի 50-60 միլիոն դոլար վերցնել ու թռչել ճանաչման հետեւից Վանուատու, Նաուրու կամ Քուկի կղզիներ: Բակո Սահակյանին այդ կողմերում տեսե՞լ եք:
ԿԱՐԱՊԵՏ ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ «Առավոտ» օրաթերթ 2.12.2014

Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այս հասցեով՝ http://www.aravot.am/2014/12/03/520968/

© 1998 – 2014 Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից

ԵՏՄ կազմում հայտնվելու է եւս մեկ երկիր՝ Աբխազիան

Ընդ որում, հայտնվելու է հետնադռնից՝ առանց դիմելու
Նոյեմբերի 24-ին Սոչիում հանդիպեցին խորհրդային ԿԳԲ-ի երկու նախկին աշխատակիցներ՝ ներկայում Աբխազիայի նախագահ Ռաուլ Խաջիմբան ու Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինը: Նրանք իրենց երկու երկրների միջեւ «Համագործակցության եւ ինտեգրման մասին» պայմանագիր կնքեցին: Ստորագրված պայմանագրի տեքստը դեռ հասանելի չէ համացանցում, բայց պայմանագրի նախագծին կարելի է ծանոթանալ Աբխազիայի պետական լրատվական գործակալության կայքում: Կարծում եմ՝ պուտինյան Ռուսաստանի հռչակած «ինտեգրացիոն» նպատակներին եւ գործելաոճին ծանոթ, խորաթափանց ընթերցողը առանց նախագիծն ընթերցելու էլ կկռահի, որ ընդհանուր առմամբ խոսքը առանց այդ էլ խորը ռուսական ազդեցության տակ գտնվող՝ չճանաչված գաճաճ երկրի հետագա կլանման մասին է:
Ռուսական իշխանական մամուլն արդեն ցնծում է Պուտինի նոր ձեռքբերման առթիվ: Ուրախ-ուրախ գրում են ռուս-աբխազական սահմանի բացման կամ դրա բացարձակ թափանցիկ դառնալու ու փոխարենը՝ սահմանապահ ուժերի եւ ենթակառուցվածքների աբխազա-վրացական սահմանում վերատեղակայելու մասին: Ստեղծվելու են նաեւ միացյալ՝ ռուս-աբխազական զինված ուժեր, որոնց հրամանատարությունը, երկրին սպառնացող վտանգի դեպքում, ըստ նախագծի՝ վերապահվելու է ռուսներին: Նախագծով նաեւ նախատեսվում է, որ Աբխազիայի քաղաքացիները դյուրությամբ ստանալու են նաեւ Ռուսաստանի քաղաքացիություն եւ տեղում օգտվելու են Ռուսաստանի Հարավային դաշնային օկրուգի բնակիչների համար նախատեսված բոլոր սոցիալական եւ տնտեսական իրավունքներից: Հեշտ է պատկերացնել թե ինչի կվերածվի Աբխազիայի ինքնիշխանությունը որոշ ժամանակ անց, երբ բոլոր քաղաքացիները դառնան նաեւ ՌԴ քաղաքացիներ: Մատուցվող դառը հաբը քաղցրացնելու են խոստացվող ռուսական ներդրումները: Խոսվում է առաջին տարում 9 միլիարդ ռուբլի կազմող ռուսական օգնության եւ ներդրումների մասին: Պարոն Պուտինն ասել է, որ դրանով կրկնապատկվելու է Աբխազիային տրվող տարեկան օգնությունը: Զանազան ոլորտներում բազմակողմանի օժանդակության մասին շռայլ խոստումներ են հնչում:
Ամենաուշագրավը. ըստ պայմանագրի՝ երկու երկրներն ունենալու են միասնական մաքսային տարածք: Այսինքն՝ խորհրդարանների կողմից այս պայմանագիրը վավերացնելուց հետո կարող ենք արձանագրել, որ Եվրասիական տնտեսական միության կազմում հայտնվելու է եւս մեկ երկիր՝ Աբխազիան: Ընդ որում, հայտնվելու է հետնադռնից՝ առանց դիմելու եւ անդամ երկրների համաձայնությունը ստանալու: Ընդ որում, երկիր, որը ճանաչված է Եվրասիական միության անդամ երկրներից միայն մեկի՝ Ռուսաստանի կողմից:
Հետաքրքիր նախադեպ է, չէ՞: Երկու առումով է հետաքրքիր: Առաջինը՝ որպես Արցախին Հայաստանի հետեւից Եվրասիական միություն քարշ տալու ձեւաչափ: Իսկ երկրորդն այն է, որ նույնը կարող է անել, օրինակ, Ղազախստանը՝ ասենք, Հյուսիսային Կիպրոսի չճանաչված հանրապետության հետ նմանատիպ պայմանագիր կնքելով: Կամ Բելառուսը՝ Մերձդնեստրի հետ:
Հասկանալի է, որ միջազգային իրավունքը ամեն քայլափոխի ոտնահարող Ռուսաստանը նման մի բան էլ շուտով կմոգոնի Հարավային Օսիայի համար:
Բացի նշված նախադեպից՝ փորձենք դիտարկել ստեղծված իրավիճակը Հայաստանի շահի տեսանկյունից:
Աբխազիայի կլանումը Ռուսաստանի կողմից դժվար է որեւէ առումով դրական համարել հետխորհրդային երկրների, այդ թվում՝ Հայաստանի համար: Թեկուզ չճանաչված երկրի կլանումը նոր ախորժակներ է բացելու ռուսական կայսրության վերականգնման մասին զառանցողների մոտ:
Դժվար է գնահատել նաեւ, թե նոր իրավիճակում ինչ կփոխվի Աբխազիայի՝ թվաքանակով երկրորդ ազգի՝ համշենահայության համար: Կենսաթոշակներն ու նպաստները գուցե ավելանան, բայց արդյոք ավելի պաշտպանված կլինե՞ն նրանց իրավունքները ռուսական գերիշխանության ներքո: Արդյոք ավելի չի՞ դժվարանա հայապահպանության խնդիրը: Իսկ ամենակարեւոր տնտեսական խնդրի՝ դեպի Հայաստան ձգվող երկաթգծի վերագործարկման առումով հույսերն, իհարկե, չեն ավելանում, քանի որ խնդրո առարկա պայմանագրի կնքումը խորացնելու է Աբխազիան իրենից խլված տարածք համարող Վրաստանի դժգոհությունը: Բայց, մյուս կողմից, հետագայի համար պետք է արձանագրել, որ երկաթգծի բացման համար քառակողմ համաձայնեցումներ պահանջող խնդիրը մի քիչ պարզեցվելու է՝ վերածվելով եռակողմի, քանի որ Աբխազիան այլեւս ինքնուրույն գործոն չի լինելու:
Նյութս ուզում եմ ավարտել՝ արժանին մատուցելով պարոն Պուտինի համառությանը: Իր կայսերապաշտական քայլերի հետեւանքով Ռուսաստանն այժմ ներքաշված է նենգ պատերազմի մեջ Ուկրաինայում, քաղաքականապես մեկուսացված է, հայտնվել է ծանր տնտեսական ճգնաժամում: Բայց երկրի անխոնջ առաջնորդը դեռ համառորեն իրագործում է դեռեւս 2011 թվականին «Իզվեստիա» թերթում հրապարակած՝ Եվրասիական միություն ստեղծելու վերաբերյալ իր ծրագիրը: Ի սկզբանե անհիմն երազանքների վրա հիմնված այդ ծրագիրը վաղուց տապալված է: Անվերադարձ կորսված է ռուսների համար միության ենթադրվող հիմնասյուներից մեկը՝ Ուկրաինան: Իբրեւ ծաղր են այժմ հնչում հոդվածի՝ միացյալ Եվրոպայի հետ ազատ առեւտրի, Եվրասիական միության միջոցով անդամ երկրների՝ Եվրամիությանը ավելի շուտ եւ ավելի ուժեղ դիրքերից ինտեգրվելու, Եվրոպայի եւ Ասիայի միջեւ կապող տնտեսական հզոր բեւեռ դառնալու մասին պնդումները: Բայց նա համառում է: Ընդ որում, միջոցներ չի խնայում, միջոցների մեջ էլ խտրականություն չի դնում:
Արժե երեւի հիշեցնել, որ նույն այդ ծրագրի իրագործման շրջանակներում՝ դեռեւս 2013թ. փետրվարին, մասնակցելով Ռուսաստանի դաշնային անվտանգության ծառայության՝ ՖՍԲ-ի կոլեգիայի նիստին՝ նա ուղղակի հանձնարարություն տվեց իր չեկիստ կոլեգաներին՝ տեղերում, համագործակցելով մյուս երկրների իրենց գործընկերների հետ, պաշտպանել Արեւմուտքից հետխորհրդային երկրների՝ Ռուսաստանին «ինտեգրվելու» «ինքնիշխան» իրավունքը:
Ինչպես տեսնում ենք, Աբխազիայի դեպքում դա արվեց նախկին ԿԳԲ-ի աշխատակցին երկրի նախագահ կարգելու միջոցով: Իսկ ի՞նչ եւ ինչպե՞ս արվեց Հայաստանի դեպքում՝ կռահեք ինքներդ կամ հարցրեք Գորիկ Հակոբյանին:
ԿԱՐԱՊԵՏ ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ
«Առավոտ» օրաթերթ
26.11.2014Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այս հասցեով՝ http://www.aravot.am/2014/11/27/519313/

© 1998 – 2014 Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից

Ով է պատասխան տալու 15 մլն դոլարի վնասի համար

Արցախում ավարտված զորավարժությունների մասնակիցների առջեւ ելույթ ունենալիս Սերժ Սարգսյանը տարօրինակ նրբասացություն օգտագործեց: Ադրբեջանի անունը տալու փոխարեն՝ օգտագործեց հետեւյալ ձեւակերպումը՝ «նրանք, ովքեր մեզ թշնամի են անվանում»:
Էլ ո՞ւմ, եթե ոչ հայոց միացյալ զինված ուժերի զինվորներին, էլ ե՞րբ, եթե ոչ նույն զորավարժությունների ընթացքում ԶՈՒ ուղղաթիռի խփվելուց ու երեք սպաներ կորցնելուց հետո պետք է ասվեր այն պարզ ճշմարտությունը, որ Ադրբեջանը մեր ազգի եւ պետության վերացմանը ձգտող ոխերիմ թշնամի է:
Ոչ պակաս տարօրինակ էր նաեւ իրենից լսելը, որ «նրանք, ովքեր մեզ թշնամի են անվանում», ոչնչացրել են մեր «դժվար դրության մեջ հայտնված եւ իրենից վտանգ չներկայացնող» ուղղաթիռը:
Դեպքի հետ առնչվող՝ մինչ այդ հնչած բազմաթիվ մեկնաբանություններում եւ հայտարարություններում, այդ թվում՝ ՀՀ պաշտպանության նախարարության եւ ԼՂՀ պաշտպանության բանակի հրամանատարի ասածներում, ոչ մի խոսք կամ ակնարկ չկար ուղղաթիռի դժվար դրության մեջ հայտնված լինելու վերաբերյալ: Դժվար դրության մասին չի վկայում նաեւ թշնամու կողմից հրապարակված տեսանյութը, որում երկու հայկական ուղղաթիռները, մինչեւ «Իգլայից» կրակ բացելը, հանգիստ, առանց խուճապի թռչում են միեւնույն ուղղությամբ:
Մյուս կողմից՝ եթե ճիշտ են մեր մյուս պաշտոնական անձանց ասածները, ապա մեր երկու ուղղաթիռներն էլ իսկապես դժվար դրության մեջ էին հայտնվել՝ չգիտես ում հանցավոր հրամանով, անզեն, անշտապ ու անպաշտպան սավառնում էին թշնամու քթի տակով՝ ինքնակամ թիրախի դերում: Դեռ փառք պետք է տանք Աստծուն, որ նույն դյուրությամբ չխոցվեց երկրորդ ուղղաթիռը:
Բայց հազիվ թե Սերժ Սարգսյանը դա նկատի ուներ: Եթե այդպես լիներ, ապա գովասանքի եւ շնորհակալությունների կողքին կհնչեին նաեւ երեք սպաների զոհվելու պատճառ դարձած եւ կործանված ուղղաթիռի պատճառով երկրին առնվազն 15 միլիոն դոլարի վնաս հասցրածների անունները: Նման բան չեղավ, ու մեզ մնում է էլի եթե-ների ու ենթադրությունների գիրկն ընկնել:
Եթե բացառենք օրը ցերեկով, լավ եղանակային պայմաններում, ցածր բարձրության վրա թռչող միանգամից երկու ուղղաթիռների տեղանքում մոլորվելը, ապա հարց է ծագում՝ լավ, ի՞նչ նպատակ կարող էր հետապնդել մեր երկու ուղղաթիռների հայտնվելը թշնամու հեշտ թիրախի դերում:
Կարծում եմ՝ պետք է բացառել նաեւ եղածի՝ մեր կողմից կազմակերպված սադրանք լինելը: Որովհետեւ ուղղաթիռի խփվելուց հետո ոչ մի շարունակություն, գործողություն չեղավ, եթե, իհարկե, գործողություն չհամարենք երկրորդ ուղղաթիռի սուսուփուս հեռանալը, ինչն, ի դեպ, ապացուցում է ուղղաթիռների անզեն լինելու վարկածը: Հուսով եմ նաեւ, որ մեր զինվորական հրամանատարությունում այդ աստիճան հիմարներ չկան, որ փորձեին Ռուսաստանի օգնությամբ վերջին տարիներին ամենաարդիական սպառազինությամբ մինչեւ ատամները զինված հակառակորդին ցույց տալ, թե՝ տեսեք-տեսեք, Մի-24 ուղղաթիռներ ունենք ու դրանցով թռչել գիտենք:
Ուրեմն ի՞նչ խելքին մոտ վարկածներ են մնում: Ըստ իս, դրանք երկուսն են.
ա/ հրամանատարության ոչ պրոֆեսիոնալիզմ ու հանցավոր անփութություն
բ/ այլ պետության պատվերով արված գործողություն:
Այս երկու վարկածներից որն էլ համապատասխանի իրականությանը, զրոյի է հավասարեցնելու Ստեփանակերտի օդանավակայանում գերագույն գլխավոր հրամանատարի ուղղաթիռի «հերոսական» վայրէջքը եւ արցախյան աղջամուղջին նրա ելույթը բեմականացնողների ու նկարահանողների PR ջանքերը:
ԿԱՐԱՊԵՏ ՌՈՒԲԻՆՅԱՆ
«Առավոտ» օրաթերթ
19.11.2014Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այս հասցեով՝ http://www.aravot.am/2014/11/20/517077/

© 1998 – 2014 Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից

  • Այցելուների քարտեզ